Prioriteit: 🟠 Midden

In 4 van de 6 examenjaren, vaak als opdracht om een (openings)balans op te stellen in de uitwerkbijlage (2–3p).

Wat moet je kunnen?

  • Posten in de juiste rubriek plaatsen.
  • Een openingsbalans opstellen en het eigen vermogen als sluitpost berekenen.
  • Voorbeelden geven van immateriële, materiële en financiële vaste activa.

De kern

Debet (activa)Credit (passiva)
Vaste activa (langer dan 1 jaar)Eigen vermogen: aandelenkapitaal, reserves (algemene, agio-, herwaarderingsreserve)
immaterieel: goodwill, octrooien, vergunningenVoorzieningen: onderhoud, garantie, pensioen
materieel: gebouwen, machines, inventarisLang vreemd vermogen: zie Vormen van lang vreemd vermogen
financieel: deelnemingen, verstrekte langlopende leningenKort vreemd vermogen: crediteuren, rekening-courant, te betalen btw (zie Vormen van kort vreemd vermogen)
Vlottende activa: voorraad, debiteuren, te vorderen btw, liquide middelen
  • Totaal activa = totaal passiva. Bij een eenmanszaak is het eigen vermogen vaak de sluitpost.
  • Naam van het eigen vermogen verschilt per rechtsvorm: eigen vermogen (eenmanszaak), vermogen per firmant (vof), aandelenkapitaal plus reserves (bv, nv).
  • Ratio’s op basis van de balans: zie Liquiditeitsratio’s en Solvabiliteitsratio’s.

Zo wordt het gevraagd

  • Voorbeelden geven van immateriële, materiële en financiële vaste activa (2026-1 vraag 2, 2p).
  • Een balans opstellen na investering en financiering (2026-1 vraag 22, 2p).
  • “Stel de verwachte openingsbalans per [datum] op.” (2021-1 vraag 8).
  • Een openingsbalans opstellen met een financieringsvoorwaarde (2022-1 vraag 8, 3p).

Zo formuleer je het antwoord. Zet elke post aan de goede kant (activa debet, vermogen credit), gebruik de namen uit de opgave en laat berekeningen van posten zien in de ruimte voor berekeningen. Controleer dat beide kanten even groot zijn en vul het eigen vermogen of een lening als sluitpost in als de opgave dat vraagt (bijvoorbeeld via de verhouding totaal vermogen / vreemd vermogen).

Zo scoor je de punten. Punten per groep posten: bij 2021-1 vraag 8 (4p) 1p voor vooruitbetaalde bedragen, 1p voor het eigen vermogen, 1p voor lening en crediteuren en 1p voor het balanstotaal. Bij 2026-1 vraag 2 2p voor drie juiste voorbeelden van vaste activa en 1p voor twee.

Uitgewerkt voorbeeld

Openingsbalans eenmanszaak (examenstijl, vergelijk 2021-1 vraag 8)

Gebouw €200.000, inventaris €50.000, voorraad €30.000, liquide middelen €20.000. Hypothecaire lening €150.000, crediteuren €40.000.

  1. Totaal activa:
  2. Eigen vermogen (sluitpost): €110.000
ActivaPassiva
gebouw200.000eigen vermogen110.000
inventaris50.000hypothecaire lening150.000
voorraad30.000crediteuren40.000
liquide middelen20.000
totaal300.000totaal300.000

Valkuilen

  • Een voorziening tot het eigen vermogen rekenen.
  • Te vorderen btw (activa) en te betalen btw (passiva) verwisselen.
  • Het deel van een lening dat binnen een jaar wordt afgelost vergeten als kort vreemd vermogen, als de opgave dat vraagt.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt