Prioriteit: 🔴 Hoog
In 5 van de 6 examenjaren: interest of hoogte van een lening berekenen, en vormen vergelijken (vooral de converteerbare obligatielening).
Wat moet je kunnen?
- De vier vormen onderscheiden en herkennen in een casus.
- Interestkosten en de hoogte van een aanvullende lening berekenen.
- Voor- en nadelen van een converteerbare tegenover een gewone obligatielening uitleggen.
De kern
| Vorm | Kenmerk |
|---|---|
| hypothecaire lening | onroerend goed als onderpand (recht van hypotheek) |
| onderhandse lening | één geldgever, niet via de openbare kapitaalmarkt |
| obligatielening | verdeeld in verhandelbare obligaties, vaste interest |
| converteerbare obligatielening | de houder mag de obligaties omzetten in aandelen |
- Hypotheek kan alleen op registergoederen (gebouwen, grond), niet op roerende zaken zoals machines of inventaris.
- Converteerbaar: de houder heeft een extra kans (koerswinst na omzetting), dus het bedrijf kan een lagere interest bieden. Na conversie wordt vreemd vermogen eigen vermogen: de solvabiliteit verbetert (zie Solvabiliteitsratio’s). Nadeel voor bestaande aandeelhouders: verwatering.
- Hoe het bedrijf aan dit vermogen komt: zie Financieringsmogelijkheden bv en nv.
Zo wordt het gevraagd
- Uitleggen waarom geen recht van hypotheek kan worden gevestigd op fitnessapparaten (2026-1 vraag 21, 1p).
- “Bereken de hoogte van de aanvullende onderhandse lening” (2023-2 vraag 14).
- Een converteerbare obligatielening als vorm tussen eigen en vreemd vermogen (2021-2 vraag 8).
- “Leg voor [herfinancieren obligatielening] en voor [investering] uit dat dit op lange termijn gunstig kan zijn” (2024-2 vraag 18).
Zo formuleer je het antwoord. Noem het kenmerk van de vorm met de juiste term: hypotheekrecht alleen op onroerende zaken, een converteerbare obligatielening is vreemd vermogen dat bij conversie eigen vermogen wordt. Rekenvraag: het tekort dat nog geleend moet worden = investering − andere bronnen (bijvoorbeeld opbrengst van een emissie).
Zo scoor je de punten. 2026-1 vraag 21 is 1p, alleen als je “onroerend goed” noemt of een voorbeeld geeft. Bij 2021-2 vraag 8 en 2023-2 vraag 14 1p per stap (vreemd vermogen, omzetting in eigen vermogen; opbrengst emissie, aanvullende lening).
Uitgewerkt voorbeeld
Converteerbaar tegenover gewoon (examenstijl, vergelijk 2021-2 vraag 8)
Een nv leent €2.000.000. Een gewone obligatielening kost 5%, een converteerbare 4%.
- Interest gewoon: per jaar
- Interest converteerbaar: per jaar
- Besparing: €20.000 per jaar. Daartegenover: bij conversie krijgen de obligatiehouders aandelen, waardoor de winst per aandeel voor de bestaande aandeelhouders verwatert.
Valkuilen
- Een hypothecaire lening op machines of voorraad noemen.
- Denken dat het bedrijf beslist over conversie (dat doet de houder).
- De converteerbare obligatielening vóór conversie als eigen vermogen rekenen.
Test jezelf
Waarom accepteert een belegger een lagere interest bij een converteerbare obligatie?
Hij krijgt het recht om in aandelen om te zetten en zo te profiteren van een koersstijging.
Wat gebeurt er met de solvabiliteit als obligaties worden geconverteerd?
Vreemd vermogen wordt eigen vermogen: de solvabiliteit verbetert.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2025 tijdvak 2, vraag 9–10: interest en aflossing van een hypothecaire lening, en het financieringstekort (2p + 2p) · antwoord 9, 10 · bijlage
- 2025 tijdvak 1, vraag 9 en 20: onderhandse lening berekenen en voordeel van een overheidsgarantie (2p + 1p) · antwoord 9, 20 · bijlage
- 2021 tijdvak 3, vraag 13: toename van de interestkosten door een plan (3p) · antwoord · bijlage
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 6 examenjaren — 83,3%.
Toelichting per vindplaats