Prioriteit: 🟢 Laag
In 1 van de 8 onderzochte examenjaren (2024 tijdvak 2), in een opgave over een duopolie.
Wat moet je kunnen?
- Uitleggen waarom herhaling samenwerking mogelijk maakt.
- De rol van reputatie en sociale normen in de pay-offs uitleggen.
De kern
- Eenmalig spel: afwijken is dominant (zie Gevangenendilemma).
- Herhaald spel: afwijken levert nu extra op, maar kost in latere rondes (de ander straft door ook af te wijken). Is de toekomst belangrijk genoeg, dan is samenwerken beter.
- Reputatie: eerder gedrag bepaalt hoe anderen je later behandelen.
- Bij een bekende laatste ronde is er in die ronde weer geen reden om samen te werken.
- Zie Speltheorie pay-off matrix en spelboom.
Valkuilen
- Denken dat herhaling altijd tot samenwerking leidt.
- Vergeten dat de dreiging van straf geloofwaardig moet zijn.
Test jezelf
Waarom houden twee bedrijven die elkaar jaren tegenkomen vaker hoge prijzen vast dan bij een eenmalig contact?
Een prijsverlaging nu wordt in latere jaren bestraft met een prijzenoorlog; hoge prijzen volhouden levert op den duur meer op.
Hoe kan een sociale norm de pay-off van afwijken verlagen?
Afwijken beschadigt je reputatie, waardoor klanten of partners je later mijden.
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 1 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 12,5%.
- 2024 tijdvak 2: vraag 3
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)