Prioriteit: π Midden
In 4 van de 8 examenjaren, vooral als tekenvraag (veldlijnen tussen platen) en met in een krachtenevenwicht.
Wat moet je kunnen?
- Veldlijnen tekenen tussen platen en rond ladingen.
- en gebruiken.
- Met een krachtenevenwicht () een lading bepalen.
De kern
| Veld | Vorm |
|---|---|
| homogeen (tussen platen) | evenwijdige veldlijnen op gelijke afstand, van + naar β |
| radiaal (puntlading) | lijnen straalsgewijs; sterkte neemt af met (zie Wet van Coulomb) |
- Een positieve lading krijgt een kracht langs de veldlijnen, een negatieve (elektron) tegen de veldlijnen in.
- Eenheid van : N/C V/m.
- Versnellen in een veld: (zie Elektronvolt).
Zo wordt het gevraagd
- Veldlijnen tussen platen tekenen en berekenen (2025-2 vraag 15, 3p).
- Elektrische kracht tekenen en de lading van een oliedruppel bepalen (2025-2 vraag 16, 5p).
- Richting van het elektrisch veld in een Hall-strip uit de ladingsverdeling (2021-2 vraag 20).
Zo formuleer je het antwoord. Bij tekenen: veldlijnen van plus naar min, loodrecht op de platen en op gelijke afstand tussen evenwijdige platen. Bij rekenen: en ; in een krachtenevenwicht teken je eerst alle krachten (zwaartekracht, wrijving, elektrische kracht) en bepaal je uit de tekening.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 15 1p voor minstens vijf verticale veldlijnen op gelijke afstand, 1p voor de richting en 1p voor de berekening van . Bij 2025-2 vraag 16 (5p) 1p per stap: tekenen, met , bepalen, en completeren.
Uitgewerkt voorbeeld
Tussen twee platen op 5,0 mm afstand staat 500 V. Een druppel van kg zweeft.
- V/m
- Zweven: C
- : de druppel draagt 3 elementaire ladingen. β
Valkuilen
- mm niet omrekenen naar m in .
- Veldlijnen van β naar + tekenen.
- Vergeten dat een elektron tegen de veldrichting in wordt geduwd.
Test jezelf
In welke richting beweegt een elektron dat stilstaat tussen twee platen?
Naar de positieve plaat, tegen de veldlijnen in.
De afstand tussen de platen wordt 2 keer zo groot bij gelijke spanning. Wat gebeurt er met ?
wordt 2 keer zo klein.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 8 examenjaren β 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 12 Β· 1 punt antwoord β 2025 tijdvak 2 vraag 15 Β· 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2025 tijdvak 2 vraag 16 Β· 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 20 Β· 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 1 vraag 8 Β· 1 punt antwoord β 2019 tijdvak 1 vraag 9 Β· 3 punten antwoord β Toelichting per vindplaats