Prioriteit: ๐ด Hoog
In 7 van de 8 examenjaren, meestal als rekenvraag van 3โ5p: , of de diameter berekenen uit de afmetingen van een draad.
Wat moet je kunnen?
- gebruiken om , , of de diameter te berekenen.
- De doorsnede berekenen uit de diameter: .
- Redeneren hoe verandert bij een andere lengte, dikte of temperatuur.
De kern
| Grootheid | Eenheid |
|---|---|
| (soortelijke weerstand) | |
| (lengte) | m |
| (doorsnede) | mยฒ |
- Twee keer zo lang: twee keer zo groot. Twee keer zo dik (diameter): vier keer zo groot, vier keer zo klein.
- Bij constant volume (uitrollen) geldt , dus : twee keer zo lang geeft vier keer zo grote .
- Temperatuurafhankelijkheid: (metalen: , dus PTC-gedrag).
- Een meetsnoer hoort een verwaarloosbare weerstand te hebben ten opzichte van de rest van de kring.
Zo wordt het gevraagd
- berekenen uit lengte, diameter, spanning en stroomsterkte van een kleirol, in de juiste significantie (2023-2 vraag 21, 5p).
- bij constant volume om te redeneren hoe verandert als de rol 2 keer zo lang wordt (2023-2 vraag 22).
- Weerstand van koperen meetsnoeren berekenen en vergelijken met de onnauwkeurigheid (2026-1 vraag 8; 2021-3 vraag 10).
- Diameter van een weerstandsdraad uit lengte, weerstand en (2021-2 vraag 18).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf met (let op: diameter of straal), reken om naar meter en zoek op voor het juiste materiaal. Bij een redeneervraag met constant volume: , dus .
Zo scoor je de punten. Bij 2023-2 vraag 21 (5p) 1p voor , 1p voor , 1p voor , 1p voor completeren en 1p voor de significantie. Bij 2023-2 vraag 22 1p voor , 1p voor het inzicht dat het volume constant blijft en 1p voor de redenering.
Uitgewerkt voorbeeld
Weerstand van meetsnoeren (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 8)
Twee koperen meetsnoeren van samen 2,0 m met een diameter van 0,50 mm. .
- 0,17 ฮฉ
Vergelijk met de weerstand in de kring: is die bijvoorbeeld 100 ฮฉ, dan is 0,17 ฮฉ verwaarloosbaar.
Uitrollen bij constant volume (examenstijl, vergelijk 2023-2 vraag 22)
Een kleirol wordt uitgerold tot 2 keer de lengte. Het volume blijft gelijk.
- en
- wordt 4 keer zo groot.
Valkuilen
- De diameter gebruiken in (of de straal in ).
- mm of mmยฒ niet omrekenen naar m of mยฒ.
- Bij uitrollen vergeten dat de doorsnede ook kleiner wordt.
- Een waarde voor gebruiken zonder die op te zoeken voor het juiste materiaal.
Test jezelf
Een draad van 2,0 m heeft en . Bereken de diameter.
mยฒ, m (0,48 mm).
. Met hoeveel procent stijgt als de temperatuur van 20 ยฐC naar 80 ยฐC gaat?
: 23%.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 7 van de 8 examenjaren โ 87,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 8 ยท 4 punten antwoord โ 2024 tijdvak 1 vraag 10 ยท 4 punten antwoord โ 2023 tijdvak 1 vraag 8 ยท 4 punten antwoord โ 2023 tijdvak 2 vraag 21 ยท 5 punten antwoord โ 2023 tijdvak 2 vraag 22 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 1 vraag 11 ยท 4 punten antwoord โ 2022 tijdvak 1 vraag 12 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 18 ยท 3 punten antwoord โ 2021 tijdvak 3 vraag 10 ยท 4 punten antwoord โ 2019 tijdvak 1 vraag 25 ยท 4 punten antwoord โ 2018 tijdvak 2 vraag 3 ยท 5 punten antwoord โ Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)