Prioriteit: 🔴 Hoog
Van toepassing in 3 van de 3 onderzochte examenjaren, bij vrijwel elke open vraag. Geen eigen scorepunten, maar tot 4 punten aftrek op het hele examen.
Wat moet je kunnen?
- Herkennen bij welke vragen je taalgebruik wordt beoordeeld (en bij welke niet).
- De aftrektabel en de woordlimietregel kennen.
- Je antwoorden zo schrijven dat je geen onnodige fouten of woorden meeneemt.
De kern
| Aantal taalfouten (hele examen) | Aftrek |
|---|---|
| 0 | 0 |
| 1–2 | −1 |
| 3–4 | −2 |
| 5–6 | −3 |
| 7 of meer | −4 (maximum) |
| In het correctievoorschrift | Betekenis |
|---|---|
| ”Beoordeel de spelling” | kort antwoord of invulzin: alleen spelling |
| ”Beoordeel de spelling en grammatica” | antwoord in volledige zinnen: spelling én grammatica |
| geen aantekening | bijv. citeeropdrachten: taal wordt niet beoordeeld |
- Woordlimiet: het deel ná het maximumaantal woorden wordt noch inhoudelijk, noch qua taal beoordeeld (aanvulling 2026-2). Zet je kernantwoord dus vooraan.
- Geef niet meer antwoorden dan gevraagd: bij één gevraagde zin telt alleen de eerste.
Zo wordt het gevraagd
- Geen eigen vraag: de aftrek staat aan het eind van het correctievoorschrift als gepoolde regel (“Incorrect taalgebruik”, 2025-2).
- Bij 13 van de 39 vragen in 2026-2 staat “Beoordeel de spelling (en grammatica)”; in 2025-1 bij 19 vragen.
- Citeervragen (bijv. 2025-2 vraag 3, 7, 22, 34, 36) hebben geen spellingsaantekening.
Uitgewerkt voorbeeld
Aftrek over het hele examen
Een kandidaat maakt in totaal 5 spel- en grammaticafouten, verspreid over vier samenvatvragen, en citeert ook één woord verkeerd gespeld in een citeeropdracht.
- De fout in de citeeropdracht telt niet mee.
- De vijf fouten in open antwoorden tellen wel: 5 valt in de rij 5–6.
- Aftrek: −3 punten op het totaal.
Woordlimiet
Limiet: 25 woorden. Een antwoord van 32 woorden noemt het tweede gevraagde element pas in woord 27–32.
- Alles na woord 25 wordt niet gelezen: het tweede element levert geen punt op.
- Les: kernelementen eerst, uitleg (als die nog past) daarna.
Valkuilen
- Denken dat de aftrek per vraag geldt: hij wordt over het hele examen opgeteld (max. 4).
- Een lange inleiding schrijven, waardoor je kern na de limiet valt.
- In een samenvatting losse steekwoorden geven als volledige zinnen gevraagd zijn.
Test jezelf
Je maakt 3 taalfouten in het hele examen. Hoeveel punten aftrek?
2 punten (rij 3–4).
Wordt je spelling beoordeeld bij een citeeropdracht?
Nee: citaten zijn vrijgesteld.
Alle vindplaatsen
- In elk van de 6 onderzochte tijdvakken structureel toegepast: raakt 20+ van de 37-39 vragen per tijdvak.
- Vast onderscheid bevestigd in alle 6 tijdvakken: “Beoordeel de spelling” (korte/niet-volzin-antwoorden) versus “Beoordeel de spelling en grammatica” (antwoorden in volledige zin(nen)).
- Citeeropdrachten zijn expliciet vrijgesteld van deze aftrek (bevestigd 2025 tijdvak I en II).
- 2026 tijdvak 2: de correctievoorschrift-aanvulling verduidelijkt expliciet dat tekst ná een woordlimiet ook inhoudelijk (niet alleen taalkundig) buiten beoordeling valt.
- Aanwezig in 3 van de 3 onderzochte examenjaren, in elk tijdvak toegepast op de meerderheid van de open vragen (potentieel tot 4 punten aftrek per examen).
Ondersteunende onderwerpen
- (geen)