Prioriteit: 🟠 Midden
In 3 van de 8 examenjaren, recent zwaar (2026-2: 5p): energie-inhoud en energiedichtheid berekenen en brandstoffen vergelijken met een figuur.
Wat moet je kunnen?
- Energie-inhoud (kWh kg⁻¹) en energiedichtheid (kWh dm⁻³) berekenen uit de reactiewarmte.
- Brandstoffen vergelijken met een figuur, rekening houdend met massa- én volume-eisen.
- Uitleggen waarom een hogere C/H-verhouding meer CO₂ per joule geeft.
De kern
| Grootheid | Eenheid | Berekening |
|---|---|---|
| energie-inhoud | kWh kg⁻¹ of J kg⁻¹ | energie per mol ÷ (kg mol⁻¹) |
| energiedichtheid | kWh dm⁻³ | energie-inhoud × dichtheid (kg dm⁻³) |
- 1 kWh = J.
- C/H-verhouding hoog → meer CO₂ per vrijgekomen joule (bij waterstof-rijke brandstoffen komt meer energie uit H → H₂O).
- Emissies: CO₂ (broeikasgas), NOₓ (N₂ + O₂ bij hoge temperatuur), SO₂ (uit zwavel in de brandstof), CO bij onvolledige verbranding.
- Biobrandstof: kortcyclisch CO₂ (zie Duurzame energieproductie uit biomassa).
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken van ijzer de energie-inhoud in kWh kg⁻¹ en de energiedichtheid in kWh dm⁻³. Teken op de uitwerkbijlage het punt van Fe in de grafiek” (2026-2): 3p.
- “Leg uit aan de hand van de figuur … of volgens deze eisen diesel of zink de beste brandstof is. Betrek beide eisen in je antwoord” (2026-2): 2p.
Zo formuleer je het antwoord. Zet de grootheden die je vergelijkt om naar dezelfde eenheid (bijvoorbeeld kWh per kg en kWh per dm³, met 1 Wh = 3,6·10³ J en de dichtheid) en vergelijk dan op elke eis afzonderlijk. Sluit af met een conclusie die beide eisen noemt.
Zo scoor je de punten. Bij 2026-2 vraag 21 1p voor de omrekening, 1p voor het verwerken van de dichtheid en 1p voor een consequent geplaatst punt (binnen een marge). Bij 2026-2 vraag 22 1p voor de vergelijking op de ene eis en 1p voor de andere eis met de conclusie.
Uitgewerkt voorbeeld
IJzer als brandstof (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 21)
, J mol⁻¹, kg dm⁻³.
- Per mol Fe: J vrij
- Per kg: J = 2,05 kWh kg⁻¹
- Per dm³: 16,1 kWh dm⁻³
Valkuilen
- J en kWh door elkaar halen.
- Bij “beide eisen” maar één eis (massa of volume) gebruiken.
- Vergeten dat bij verbranding van biobrandstof óók CO₂ vrijkomt.
Test jezelf
Welke brandstof geeft minder CO₂ per MJ: methaan of octaan?
Methaan: lagere C/H-verhouding, dus relatief meer energie uit H.
Waarom ontstaat NOₓ bij verbranding, ook als de brandstof geen stikstof bevat?
Bij hoge temperatuur reageert N₂ uit de lucht met O₂.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 8 examenjaren — 37,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 21 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2026 tijdvak 2 vraag 22 · 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 3 vraag 13 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 4 · 2 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
- Duurzame energieproductie uit biomassa
- Milieu- en gezondheidsaspecten van productieprocessen
- Berekeningen met vormingswarmten
- Dichtheid
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)