Prioriteit: 🟠 Midden

In 3 van de 8 examenjaren, als rekenvraag met K, Kz of een keten van evenwichten (3–4p).

Wat moet je kunnen?

  • K berekenen uit beginconcentraties en een gegeven omzettingspercentage.
  • Met een bekende K een onbekende concentratie of verhouding berekenen.
  • Werken met (oplosbaarheid) en (verdeling over twee fasen).

De kern

Tabel begin – verandering – evenwicht

A+ B⇌ AB
begin0
verandering
evenwicht

  • De verandering volgt de coëfficiënten (2 A verbruikt per AB → ).
  • Vaste stof en oplosmiddel komen niet in de breuk (zie Chemisch evenwicht).

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken de waarde van de evenwichtsconstante van evenwicht 1” uit beginconcentraties en een percentage gebonden (2025-1 vraag 22).
  • Een keten van twee evenwichten (vet ⇌ bloed ⇌ lucht) gebruiken om een concentratie te herleiden, als “toon aan” (2022-3 vraag 23).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf eerst de evenwichtsvoorwaarde op, bereken de evenwichtsconcentraties (beginconcentratie min wat heeft gereageerd, via het gegeven percentage) en vul ze in. Bij een keten van evenwichten reken je stap voor stap van de ene fase naar de volgende.

Zo scoor je de punten. Bij 2025-1 vraag 22 (3p) 1p voor de evenwichtsvoorwaarde, 1p voor de evenwichtsconcentratie van het complex en 1p voor de rest van de berekening.

Uitgewerkt voorbeeld

K uit een percentage (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 22)

Actine (3,0 µM) + Dys-A (6,0 µM) ⇌ complex. Bij evenwicht is 28% van de actine gebonden (eigen aanname).

  1. µM complex
  2. Actine: µM; Dys-A: µM
  3. 7,5·10⁴ (L mol⁻¹)

Valkuilen

  • Beginconcentraties invullen in plaats van evenwichtsconcentraties.
  • µM niet omrekenen naar mol L⁻¹ als dat nodig is voor de eenheid.
  • De verandering niet volgens de coëfficiënten nemen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt