Prioriteit: 🟢 Laag
In 2 van de 8 examenjaren, als oplosevenwicht (bijv. tandglazuur bij verschillende pH) of redeneren met .
Wat moet je kunnen?
- Met een oplosbaarheidstabel bepalen of een zout goed of slecht oplost, en of er een neerslag ontstaat.
- Een oplosevenwicht en de -uitdrukking opstellen, en redeneren met hoge of lage .
De kern
- Oplossen: ionrooster → gehydrateerde ionen.
- Neerslagreactie: twee ionen die samen een slecht oplosbaar zout vormen, .
- ; een kleinere (bij vergelijkbare formule) betekent slechter oplosbaar.
- Een ion wegvangen (bijv. OH⁻ met H₃O⁺) verschuift het oplosevenwicht: het zout lost verder op (zie Verschuiving van evenwicht).
- Oplosbaarheid en staan in je Binas.
Zo wordt het gevraagd
- “Leg uit, aan de hand van het evenwicht in figuur 1, hoe gaatjes kunnen ontstaan door de aanwezigheid van zuren.” (2025-2 vraag 8)
Zo formuleer je het antwoord. Noem welk ion uit het oplosevenwicht met het zuur reageert en maak de stap dat het evenwicht daardoor naar rechts blijft verschuiven: het zout lost verder op.
Zo scoor je de punten. 1p voor “een zuur reageert met PO₄³⁻/OH⁻” en 1p voor “de reactie naar rechts verloopt alsmaar verder” (2025-2 vraag 8).
Valkuilen
- Bij een neerslagreactie tribune-ionen meenemen.
- -waarden vergelijken van zouten met een heel andere formule (AB tegenover AB₂).
Test jezelf
Je mengt zilvernitraat met natriumchloride. Geef de vergelijking van de reactie.
(Na⁺ en NO₃⁻ zijn tribune-ionen).
Waarom lost tandglazuur sneller op bij lage pH?
H₃O⁺ vangt OH⁻ (en fosfaat) weg: het oplosevenwicht verschuift naar de kant van de opgeloste ionen.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vraag uit een echt examen
- 2022 tijdvak 2, vraag 6: met oplosevenwichten en uitleggen waar lood(II)sulfaat vandaan komt (3p)
Alle vindplaatsen