Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren, steeds als stap in een grotere berekening (mol gas ↔ volume), vaak met gegeven in de vraag.
Wat moet je kunnen?
- Een gasvolume omrekenen naar mol en andersom.
- Het juiste kiezen: het gegeven getal of dat bij de juiste temperatuur.
- Combineren met volume-% of volume-ppm (bijvoorbeeld hoeveel lucht nodig is).
De kern
| Temperatuur () | |
|---|---|
| 273 K | m³ mol⁻¹ |
| 298 K | m³ mol⁻¹ |
- hangt af van en , niet van het soort gas.
- Bij gelijke en : volumeverhouding = molverhouding (zie Stoichiometrische berekeningen).
- Staat er een in de vraag (bijv. m³ mol⁻¹ in 2024-2), gebruik die.
- Lucht bevat ongeveer 21 volume-% O₂.
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken het volume in m³ lucht dat per dag minimaal moet worden ingevoerd. Geef je antwoord in het juiste aantal significante cijfers” (2025-1).
- “Het molair volume van een gas is 2,45·10⁻² m³ mol⁻¹” als gegeven bij een ppm-berekening (2022-3) of een volume in cm³ (2021-3).
Zo formuleer je het antwoord. Gebruik met het gegeven molair volume (let op m³ of dm³ per mol) en werk in stappen: massa → mol → mol gas → volume; reken daarna door naar een gehalte (volume-ppm) of naar lucht via het volumepercentage.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-1 vraag 7 (4p) 1p voor mol H₂S, 1p voor het volume O₂, 1p voor het volume lucht en 1p voor de significantie. Bij 2024-2 vraag 25 1p per omrekenstap, 1p voor de significantie en de conclusie hoort bij het derde punt.
Uitgewerkt voorbeeld
Hoeveel lucht? (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 7)
Per dag is 12 mol O₂ nodig (298 K, ). Lucht bevat 21 volume-% O₂.
- m³
- 1,4 m³
Valkuilen
- bij 273 K gebruiken terwijl het 298 K is (of een gegeven waarde negeren).
- m³ en L door elkaar halen (1 m³ = 10³ L).
- gebruiken voor een vloeistof of vaste stof.
Test jezelf
Welk volume heeft 0,50 mol CO₂ bij 298 K en ?
m³ = 12 L
Heeft 1 mol H₂ een kleiner volume dan 1 mol CO₂ bij dezelfde T en p?
Nee: het molair volume is voor alle gassen (vrijwel) gelijk.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 7 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 12 · 5 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 25 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 23 · 3 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 24 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 11 · 5 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 10 · 3 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 7 · 4 punten antwoord Toelichting per vindplaats