Molair volume van gassen

Prioriteit: 🟠 Midden

In 5 van de 8 onderzochte examenjaren, steeds als stap in een grotere berekening (mol gas ↔ volume), vaak met $V_{\text{m}}$ gegeven in de vraag.

Wat moet je kunnen?

• Een gasvolume omrekenen naar mol en andersom.
• Het juiste $V_{\text{m}}$ kiezen: het gegeven getal of dat bij de juiste temperatuur.
• Combineren met volume-% of volume-ppm (bijvoorbeeld hoeveel lucht nodig is).

De kern

$V_{\text{m}}=\frac{V}{n}V=n\cdot V_{\text{m}}$

Temperatuur ($p=p_0$)	$V_{\text{m}}$
273 K	$2,24\cdot 10^{-2}$ m³ mol⁻¹
298 K	$2,45\cdot 10^{-2}$ m³ mol⁻¹

• $V_{\text{m}}$ hangt af van $T$ en $p$, niet van het soort gas.
• Bij gelijke $T$ en $p$: volumeverhouding = molverhouding (zie Stoichiometrische berekeningen).
• Staat er een $V_{\text{m}}$ in de vraag (bijv. $2,39\cdot 10^{-2}$ m³ mol⁻¹ in 2024-2), gebruik die.
• Lucht bevat ongeveer 21 volume-% O₂.

Zo wordt het gevraagd

• “Bereken het volume in m³ lucht dat per dag minimaal moet worden ingevoerd. Geef je antwoord in het juiste aantal significante cijfers” (2025-1).
• “Het molair volume van een gas is 2,45·10⁻² m³ mol⁻¹” als gegeven bij een ppm-berekening (2022-3) of een volume in cm³ (2021-3).

Uitgewerkt voorbeeld

Hoeveel lucht? (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 7)

Per dag is 12 mol O₂ nodig (298 K, $p_0$). Lucht bevat 21 volume-% O₂.

1. $V({\text{O}}_2)=12\times 2,45\cdot 10^{-2}=0,294$ m³
2. $V(\text{lucht})=0,294/0,21=$ 1,4 m³

Valkuilen

• $V_{\text{m}}$ bij 273 K gebruiken terwijl het 298 K is (of een gegeven waarde negeren).
• m³ en L door elkaar halen (1 m³ = 10³ L).
• $V_{\text{m}}$ gebruiken voor een vloeistof of vaste stof.

Test jezelf

Welk volume heeft 0,50 mol CO₂ bij 298 K en $p_0$?

$0,50\times 2,45\cdot 10^{-2}=1,2\cdot 10^{-2}$ m³ = 12 L

Heeft 1 mol H₂ een kleiner volume dan 1 mol CO₂ bij dezelfde T en p?

Nee: het molair volume is voor alle gassen (vrijwel) gelijk.

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2025 tijdvak 1, vraag 7: minimale hoeveelheid lucht per dag, met significantie (4p)
• 2024 tijdvak 2, vraag 12 en 25: volume H₂, en volume-ppm met een gegeven $V_{\text{m}}$
• 2021 tijdvak 3, vraag 10: volume vluchtige stoffen per dm² met $V_{\text{m}}$
• 2021 tijdvak 1, vraag 11: mol chloorgas naar volume (5p)

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 5 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 62,5%.

• 2025 tijdvak 1: vraag 7
• 2024 tijdvak 2: vraag 12, 25
• 2022 tijdvak 3: vraag 23, 24
• 2021 tijdvak 3: vraag 10
• 2021 tijdvak 1: vraag 11
• 2019 tijdvak 2: vraag 7

---

Ondersteunende onderwerpen

• Mol en molaire massa

Onderwerpen die dit ondersteunt

• Stoichiometrische berekeningen
• Percentage ppm en ppb