Prioriteit: 🟠 Midden

In 4 van de 8 examenjaren, meestal als ladingsbalans (bijv. twee soorten Fe-ionen in één zout) of als ionen herkennen in een context (2p).

Wat moet je kunnen?

  • Formule en naam van veelvoorkomende enkelvoudige en samengestelde ionen geven.
  • Een ladingsbalans opstellen, ook met twee soorten ionen van hetzelfde metaal.
  • Redeneren met vaste ladingen en tegenionen (bijv. in een membraan of polymeer).

De kern

KationenAnionen
Na⁺, K⁺, Ag⁺, NH₄⁺, H₃O⁺Cl⁻, OH⁻, NO₃⁻, HCO₃⁻, CH₃COO⁻
Ca²⁺, Mg²⁺, Cu²⁺, Zn²⁺, Fe²⁺O²⁻, S²⁻, SO₄²⁻, CO₃²⁻
Al³⁺, Fe³⁺PO₄³⁻
  • Metalen vormen positieve ionen, niet-metalen negatieve.
  • In een zout is de totale positieve lading gelijk aan de totale negatieve lading (zie Verhoudingsformule van zouten).
  • Een metaal met meer ladingen (Fe²⁺/Fe³⁺, Cu⁺/Cu²⁺): de lading staat in de naam, bijv. ijzer(III)oxide.

Zo wordt het gevraagd

  • Ladingsbalans met O²⁻-ionen en twee soorten Fe-ionen in één zout (2025-2 vraag 15).
  • Lading en aantal ionen in een cluster (Fe²⁺, Fe³⁺, S²⁻) bepalen (2023-2 vraag 8 en 12).
  • Uitleggen of een monomeereenheid met een vaste lading in een anion- of kationwisselend membraan zit (2021-3 vraag 14).

Zo formuleer je het antwoord. Gebruik de ladingsbalans: de totale positieve lading is gelijk aan de totale negatieve lading. Schrijf eerst de totale lading van de ionen die je kent en leid daaruit de aantallen of ladingen van de andere ionen af; noteer ionen met lading (Fe²⁺, S²⁻).

Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 15 1p voor het gebruik van de totale negatieve lading en 1p voor de juiste verhouding; bij 2023-2 vraag 12 1p voor uitsluitend de juiste ionsoorten en 1p voor de aantallen. Bij 2021-3 vraag 14 1p voor de notie van losse tegenionen en 1p voor de conclusie.

Uitgewerkt voorbeeld

Twee soorten ijzerionen (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 15)

Magnetiet Fe₃O₄ bevat Fe²⁺ en Fe³⁺. Hoeveel van elk?

  1. Negatieve lading:
  2. Stel Fe²⁺ en Fe³⁺: en
  3. Oplossing: 1 Fe²⁺ en 2 Fe³⁺

Controle: . ✓

Valkuilen

  • Samengestelde ionen verkeerd onthouden (SO₄²⁻ versus SO₃²⁻, NO₃⁻ versus NO₂⁻).
  • Bij een metaal met meerdere ladingen de lading niet uit de naam of de balans afleiden.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt