Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren: de vorm van een grafiek benoemen of aantonen, met een tabel, een schets van de afgeleide of een redenering met de formule.
Wat moet je kunnen?
- De vier soorten verloop herkennen in een grafiek, tabel of formule.
- Het verloop aantonen met verschillen of met de afgeleide.
De kern
| Verloop | Verschillen / afgeleide | Grafiek |
|---|---|---|
| toenemend stijgend | positief en groter wordend | hol, steeds steiler omhoog |
| afnemend stijgend | positief en kleiner wordend | bol, steeds vlakker omhoog |
| toenemend dalend | negatief en verder van 0 | bol, steeds steiler omlaag |
| afnemend dalend | negatief en dichter bij 0 | hol, steeds vlakker omlaag |
- Snelle herkenning: met is afnemend stijgend; met is toenemend stijgend; is afnemend stijgend.
- “Steeds sneller afnemen” is toenemend dalend.
- Met de afgeleide: zie Redeneren met de afgeleide.
Zo wordt het gevraagd
- “Onderzoek met een schets van ” of de daling toenemend of afnemend is (2025-2 vraag 17).
- Aan de exponent herkennen dat een grafiek afnemend stijgend is (2026-2 vraag 22).
Zo formuleer je het antwoord. Noem het teken van de afgeleide (of de verschillen), of die groter of kleiner wordt, en de conclusie met de vier woorden van de tabel.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 17 (4p): 1p voor de schets van de afgeleide, 1p voor het juiste interval, 1p voor “de afgeleide neemt af” en 1p voor de conclusie toenemend dalend.
Uitgewerkt voorbeeld
Met een tabel van verschillen (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 17)
voor . Is toenemend of afnemend dalend?
- , ,
- Verschillen: en : negatief en steeds dichter bij 0.
- Dus afnemend dalend (ook: is negatief en wordt minder negatief).
Valkuilen
- “Afnemend” verwarren met “dalend”.
- Bij dalen naar de grootte van de getallen kijken zonder het minteken: naar is dichter bij 0.
- Twee punten gebruiken: voor het verloop heb je minstens drie waarden (twee verschillen) nodig.
Test jezelf
De waarden zijn 3, 5, 8, 12. Welk verloop?
Verschillen 2, 3, 4: positief en groter wordend, dus toenemend stijgend.
Is toenemend of afnemend dalend?
De dalingen worden steeds kleiner, dus afnemend dalend.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren: 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 22 · 2 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 3 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 17 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 8 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 4 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 20 · 3 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 21 · 4 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 2: vraag 22 (2p): zichtbaar in correctievoorschrift — afnemend stijgend herkennen aan de exponent (0 < p < 1) of aan een GR-plot met een gekozen d.
- 2025 tijdvak 2: vraag 3 (4p): in vraagstelling — context: de grafiek is toenemend stijgend, dus de tweede 10% gaat sneller dan de eerste. vraag 17 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Onderzoek met een schets van dV/dz’ of de daling toenemend of afnemend is; op 1 < z < 2 wordt de afgeleide kleiner (negatiever), dus toenemend dalend.
- 2024 tijdvak 1: vraag 8 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — uit het teken van de afgeleide (overal negatief) concluderen dat V dalend is.
- 2023 tijdvak 1: vraag 4 (4p): in vraagstelling — toenemend of afnemend dalen bij grotere diepte.
- 2022 tijdvak 1: vraag 20 (3p): in vraagstelling — afnemend stijgen aantonen.
- 2022 tijdvak 2: vraag 21 (4p): in vraagstelling — toenemend dalen (‘steeds sneller afnemen’).