Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren, meestal als herschrijfstap in het correctievoorschrift. De formules staan op de formulekaart, dus de punten zitten in het herkennen.
Wat moet je kunnen?
- Een uitdrukking met en herschrijven tot één hoek met de verdubbelingsformules.
- De juiste vorm van kiezen (alleen , alleen , of beide).
- Een goniometrische identiteit bewijzen met de som- en verschilformules.
De kern
| Formule (op de formulekaart) | |
|---|---|
- Kies bij de vorm die past bij de rest van de vergelijking: staat er verder alleen , neem .
- Combineer met de Grondformule van de goniometrie.
- Zie Goniometrische vergelijkingen voor het oplossen daarna.
Zo wordt het gevraagd
- gebruiken om te bewijzen dat de toppen op een grafiek liggen (2022-3 vraag 15, 4p).
- herschrijven tot (2022-2 vraag 5).
- herleiden met (2021-1 vraag 2).
- Een identiteit bewijzen met en (2021-3 vraag 4).
Zo formuleer je het antwoord. Zoek de formule op de formulekaart die je nodig hebt en noem hem bij het gebruik (“met volgt …”). Kies bij een identiteit de juiste en (bijvoorbeeld , ) en werk één kant uit tot de andere.
Zo scoor je de punten. Bij 2021-3 vraag 4 (3p) 1p voor de keuze van en , 1p voor het uitschrijven en 1p voor de conclusie. Bij 2022-3 vraag 15 (4p) is de stap het laatste punt.
Uitgewerkt voorbeeld
Verdubbelingsformule in een vergelijking (examenstijl, vergelijk 2021-1 vraag 2)
Los op: op .
- : , ,
- : ,
Niet door delen: dan verlies je drie oplossingen.
Valkuilen
- Het teken bij verkeerd nemen (daar staat een min).
- schrijven.
- Een vorm van kiezen die sin én cos door elkaar laat staan.
Test jezelf
Schrijf als uitdrukking in alleen .
.
Bereken exact.
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren: 2018, 2021, 2022, 2024, 2025 — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 3 · 6 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 9 · 5 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 17 · 3 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 7 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 5 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 15 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 2 · 6 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 4 · 3 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 8 · 6 punten antwoord 2018 tijdvak 2 vraag 12 · 3 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2025 tijdvak 1
- Vraag 3 (6p): impliciet zichtbaar via formulekaart (cos(2t) op basis van som-/verdubbelingsformules) en gebruikt in de herleiding van x’(t) naar cos(2t)=cos(t).
- Komt 1× terug, ondersteunend (de formule zelf staat op de bijgeleverde formulekaart, dus geen scorepunten voor de formule an sich, wel voor het correct toepassen).
- 2024 tijdvak 1
- Op de bijgeleverde formulekaart (afgedrukt bovenaan het examen) staan de som-, verschil- en verdubbelingsformules voor sin/cos; deze onderliggen impliciet de herleidingen bij vraag 9 en 17, maar worden in het beoordelingsmodel niet als zelfstandige toepassing gescoord.
- Zwak/indirect, geen losse scorepunten specifiek voor de formule zelf dit tijdvak.
- 2024 tijdvak 2
- Vraag 7 (4p): impliciet zichtbaar — de herleiding van “sin(t)cos(t)+cos(t+¼π)(−sin(t+¼π))=0” naar “sin(2t)=sin(2t+½π)” gebruikt de verdubbelingsformule sin(2t)=2sin(t)cos(t) (van de formulekaart, die ook in dit tijdvak is bijgevoegd).
- Komt 1× terug, ondersteunend (geen losse scorepunten, wel noodzakelijk voor de herleiding).
- 2022 tijdvak 2
- Vraag 5 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — gebruik van de verdubbelingsformule sin(2x) = 2sin(x)cos(x) (van de bijgeleverde formulekaart) om a·cos(x)·sin(x)… te herschrijven tot a·sin(2x)=1.
- Komt 1× voor, essentiële herschrijfstap (niet apart bescoord, wel noodzakelijk voor het vervolg).
- 2022 tijdvak 3
- Vraag 15 (4p): kernonderdeel — cos(2a)=2cos²(a)−1 (verdubbelingsformule, van de bijgeleverde formulekaart) gebruikt om te bewijzen dat de hoogste punten op de grafiek van g(x)=cos(2x) liggen.
- Komt 1× voor, volledige vraag (4p), formule zelf staat op de formulekaart.
- 2021 tijdvak 1
- Vraag 2 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift (alternatieve methode) — 2sin(x) − sin(2x) = sin(2x) herleid met sin(2x) = 2sin(x)cos(x) (verdubbelingsformule, staat op de formulekaart bovenaan het examen).
- Komt 1× terug, ondersteunend (formule zelf op formulekaart, scorepunten voor correcte toepassing).
- 2021 tijdvak 3
- Vraag 2 (6p): impliciet — cos(2x) wordt herleid via de verdubbelingsformule (op de formulekaart) naar 2cos²(x)−1, nodig voor het bewijs van f’(x).
- Vraag 4 (3p): kernonderdeel — “Bewijs dat ½(sin(3x)+sin(x)) = sin(x)cos(2x)”, expliciet via de vorm sin(t+u), sin(t−u) van de formulekaart (t=2x, u=x).
- Frasering: “Dit kan bijvoorbeeld worden bewezen door de vorm sin(t+u) ± sin(t−u) voor een geschikte keuze van t en u te herleiden.” Komt 2× voor (9 scorepunten samen), beide keren als kernbewijstechniek met de formulekaart.
- 2018 tijdvak 1
- Vraag 8 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — 2sin(2x) herschreven als 4sin(x)cos(x) via de verdubbelingsformule sin(2t)=2sin(t)cos(t) van de formulekaart.
- Komt 1× voor, ondersteunende rekenstap binnen een grotere vraag (geen losse scorepunten voor de formule zelf, wel nodig voor de verdere ontbinding).
- 2018 tijdvak 2
- Vraag 12 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — sin(2(π−a)) = sin(2π−2a) = −sin(2a), gebruikmakend van de verdubbelingsformule sin(2t)=2sin(t)cos(t) van de formulekaart (vooraan het examen afgedrukt).
- Komt 1× terug, ondersteunend (de formule zelf staat op de bijgeleverde formulekaart).