Prioriteit: 🔴 Hoog
In 8 van de 8 examenjaren, 1–3 keer per tijdvak, meestal als tussenstap naar een exact antwoord (samen tot 14p in één opgave, 2026-1).
Wat moet je kunnen?
- , , exact oplossen, met alle oplossingen in een interval.
- en oplossen.
- Een vergelijking herleiden met de grondformule of dubbele-hoekformules tot een kwadratische vergelijking in of .
De kern
| Vergelijking | Oplossingen |
|---|---|
| of | |
| of | |
Exacte waarden: , , (en voor cos andersom).
- Schrijf als en pas de tabel toe.
- Een vergelijking met en : deel door () of gebruik Grondformule van de goniometrie.
- Kwadratisch in : stel , los op, en laat oplossingen buiten vallen.
- Zie ook Symmetrie-eigenschappen van goniometrische functies en Som- en verschilformules.

Zo wordt het gevraagd
- geeft en (2026-2 vraag 3).
- oplossen, geeft zes tijdstippen (2026-2 vraag 8).
- oplossen (2025-1 vraag 3, 6p).
- herleiden tot (2026-1 vraag 13); met (2026-1 vraag 15).
Zo formuleer je het antwoord. Breng de vergelijking terug tot een standaardvorm (, of ) en schrijf beide oplossingsfamilies op ( of voor sinus). Los daarna op naar en kies de oplossingen in het gevraagde interval.
Zo scoor je de punten. Bij 2026-2 vraag 8 (4p) 1p voor de vergelijking, 1p voor het omschrijven naar dezelfde functie, 1p voor beide oplossingsfamilies en 1p voor alle oplossingen in het interval. Het laatste punt krijg je alleen met alle oplossingen in het interval.
Uitgewerkt voorbeeld
(examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 3)
Los exact op: voor .
- In : , , , .
Controle: geeft . ✓
Basisvergelijking
Los op: voor .
- , dus of
- In : en .
Valkuilen
- Alleen de oplossing van de GR () geven en de tweede vergeten.
- vergeten, of bij gebruiken in plaats van .
- Bij vergeten dat de ook door 3 gedeeld moet worden.
- niet laten vervallen.
Test jezelf
Los op: .
.
Los op: op .
of .
. Welke vergelijking krijg je na delen door ?
, dus .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 8 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 100%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord — 2026 tijdvak 1 vraag 14 · 6 punten antwoord — 2026 tijdvak 1 vraag 15 · 5 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 3 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 8 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 3 · 6 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 5 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 6 · 5 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 9 · 5 punten antwoord — 2024 tijdvak 2 vraag 8 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 12 · 5 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 3 · 4 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 4 · 3 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 8 · 8 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 5 · 5 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 11 · 5 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 13 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 15 · 5 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 16 · 5 punten antwoord — 2021 tijdvak 3 vraag 3 · 6 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 10 · 6 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 11 · 6 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 2 · 4 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 8 · 6 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 9 · 4 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 16 · 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2018 tijdvak 2 vraag 13 · 5 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: Vraag 13 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — kernonderdeel, 2sin(x)=cos(x) herleid tot tan(x)=½, oplossingen periodiek met periode π. Vraag 14 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — 2cos(x)+2=sin(x) kwadrateren en herleiden tot 5cos²(x)−8cos(x)−3=0. Vraag 15 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — 5p²−8p−3=0 oplossen (p=cos(x)), vervolgens cos(x)=−0,6 (cos(x)=1 valt af). Komt 3× terug, dominant thema van opgave “Gebroken gonio” (14 scorepunten samen).
- 2026 tijdvak 2: Vraag 3 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — sin(x) = ½ oplossen geeft x = ⅙π en x = ⅚π. Vraag 8 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — sin(t) = sin(3t + ½π) oplossen via t = 3t+½π+k·2π of t = π−(3t+½π)+k·2π, geeft zes tijdstippen. Komt 2× voor, beide keren kernstap naar een exact eindantwoord (8 scorepunten betrokken).
- 2025 tijdvak 1: Vraag 3 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — cos(2t) = cos(t) oplossen via 2t = t + k·2π of 2t = −t + k·2π. Vraag 12 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — 400sin(4t)=255 oplossen voor t. Komt 2× voor, in beide gevallen als tussenstap naar een numeriek/exact eindantwoord (5 scorepunten in totaal betrokken).
- 2025 tijdvak 2: Vraag 5 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — stelsel met sin(9q)/cos(9q) en sin(18q)/cos(18q) herleid en numeriek (GR) opgelost naar q. Vraag 6 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — 20,86…·(sin(0,23t₂) − sin(2,53)) = 18 oplossen naar t₂. Komt 2× voor, beide keren als noodzakelijke tussenstap naar een numeriek eindantwoord (9 scorepunten betrokken).
- 2024 tijdvak 1: Vraag 9 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — 8cos(t) = 0 oplossen, wat leidt tot t = ½π of t = 1½π. Komt 1× voor, tussenstap naar het exacte eindantwoord.
- 2024 tijdvak 2: Vraag 8 (3p): kernonderdeel — sin(2t)=sin(2t+½π) exact oplossen via de algemene oplossing (2t=π−(2t+½π)+k·2π), geeft vier waarden van t. Komt 1× voor, volledige vraag (3p).
- 2023 tijdvak 1: Vraag 12 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — f(x)=0 als sin(x)=−½√3, opgelost tot x=⁴⁄₃π+k·2π en x=⁵⁄₃π+k·2π (periodiciteit). Komt 1× voor, noodzakelijke tussenstap om de integratiegrenzen van het kleine vlakdeel te bepalen (2 van de 5 scorepunten).
- 2023 tijdvak 2: Vraag 3 (4p): kernonderdeel — 2sin(x−⅓π) = −1 exact oplossen op het gegeven interval, met de algemene oplossing x = ⅓π+16π+k·2π of x = ⅓π+56π+k·2π (met k geheel), resulterend in vier snijpunten met lijnstuk AB. Vraag 4 (3p): kernonderdeel — 2cos(a−¾π)+2 = 2sin(a−⅓π) (of gelijkwaardig) numeriek oplossen met de GR; frasering: “Beschrijven hoe deze vergelijking opgelost kan worden.” Eindantwoord a = 0,39 of a = 4,59. Komt 2× voor, samen 7 scorepunten, met duidelijk onderscheid tussen exact (v3) en numeriek/GR (v4).
- 2022 tijdvak 1: Vraag 8 (8p): zichtbaar in correctievoorschrift — sin(2x) = 1 oplossen via 2x = ½π + k·2π (sin(x) = 0 voldoet niet). Komt 1× voor, tussenstap naar de twee raakpunten (x = ¼π en x = −¾π).
- 2022 tijdvak 2: Vraag 5 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — a·sin(2x)=1 oplossen resp. cos²(x)=sin²(x) oplossen (alternatieve methode). Vraag 11 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — cos(t) = −½ oplossen tot t = ⅔π en t = 4/3π. Komt 2× voor, telkens als tussenstap naar een exact eindantwoord.
- 2022 tijdvak 3: Vraag 13 (4p): kernonderdeel — 2cos²(x)−3cos(x)+1=0 oplossen via ontbinden, cos(x)=1 of cos(x)=½. Vraag 14 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — sin(a)·(4cos(a)−p)=0 oplossen, sin(a)=0 verwerpen. Komt 2× voor, beide keren als kernstap naar een exact eindantwoord (8 scorepunten betrokken).
- 2021 tijdvak 1: Vraag 2 (4p): kernonderdeel — sin(x) = sin(2x) oplossen via x = 2x + k·2π of x = π − 2x + k·2π (met k geheel), plus alternatieve methode via sin(x) = 0 of cos(x) = ½. Komt 1× voor, volledige vraag (4p).
- 2021 tijdvak 2: Vraag 15 (5p): kernonderdeel — vergelijking met tan(φ)/sin(φ)/cos(φ) oplossen voor φ (numeriek, GR). Vraag 16 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — hoek ∠BMA=90−2φ, ∠BMC=45−φ herleid uit goniometrische relaties. Komt 2× voor, telkens als kernstap richting het eindantwoord.
- 2021 tijdvak 3: Vraag 3 (6p): kernonderdeel — 6cos³(p) − 5cos(p) · cos(p) = 1 herleid tot 6cos⁴(p) − 5cos²(p) − 1 = 0, kwadratische vergelijking in q=cos²(p) oplossen, daarna cos(p) = ±1, ±1/√3 met telkens 2 oplossingen per vergelijking (totaal 8). Komt 1× voor, volledige vraag (6p), met een ongebruikelijke stap (aantal oplossingen tellen i.p.v. exacte waarde geven).
- 2019 tijdvak 1: Vraag 10 (6p): kernonderdeel — cos(x)/(cos²(x)−1)=2 herleiden tot 2cos²(x)−cos(x)−2=0 en exact oplossen. Vraag 11 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — teller en noemer van f_p gelijkstellen aan 0 (sin²(x)=1, cos(x)=0 e.d.). Komt 2× voor, beide keren kernonderdeel van opgave “Gebroken goniometrische functie” (12 scorepunten samen).
- 2019 tijdvak 2: Vraag 2 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — sin(2t) = sin(t) oplossen levert t = 0, ⅓π, π, 1⅔π, 2π. Komt 1× voor, kernstap van vraag 2 (2 van de 4 scorepunten).
- 2018 tijdvak 1: Vraag 8 (6p): kernonderdeel — 2cos(x)·(3+2sin(x))=0 oplossen; cos(x)=0 geeft x=½π+k·π. Vraag 9 (4p): in correctievoorschrift (alternatieve methode) — vergelijking f(x)=f(x+2) numeriek opgelost. Vraag 16 (5p): kernonderdeel — vergelijking (1−cos(t))²+(sin(t))²=2·((cos(t))²+(1−sin(t))²) numeriek opgelost voor 0<t<½π. Komt 3× voor (15 scorepunten betrokken), telkens kernonderdeel of belangrijke tussenstap.
- 2018 tijdvak 2: Vraag 13 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — 2cos(t)sin(2t)=cos(t) oplossen, geeft cos(t)=0 of sin(2t)=½, met specifieke aftrekregels in de Opmerkingen bij verkeerd opgestelde vergelijking. Komt 1× voor, kernonderdeel (5p).
Ondersteunende onderwerpen
- Sinusmodel
- Symmetrie-eigenschappen van goniometrische functies
- Radialen
- Grondformule van de goniometrie
- Som- en verschilformules
- Algebraïsch en exact