Prioriteit: 🟠 Midden
hoofdstuk 12. “Bereken exact de kans dat een accu meer dan vier jaar meegaat”, ”… dat Tim twee fietsen binnen een halfuur repareert” (diagnostische toets 11–12).
Wat moet je kunnen?
- bepalen uit de gemiddelde wachttijd : .
- Kansen exact berekenen met , en een tijd terugrekenen met ln.
- Een wachttijdvraag omzetten naar een poissonvraag, ook bij een som van wachttijden.
De kern
| Formule | |
|---|---|
| kansdichtheid | voor , 0 daarvoor |
| verdelingsfunctie | voor |
| verwachting | (gemiddelde wachttijd ) |
| poisson | , op met |
- = gemiddeld aantal gebeurtenissen per tijdseenheid. 90 klanten per uur = 1,5 per minuut.
- Koppeling: , met het aantal gebeurtenissen op .
- Som van wachttijden (gammaverdeling). G&R schrijft voor twee onafhankelijke wachttijden achter elkaar, niet voor . Voor wachttijden: met poisson op .
- Niet exact gevraagd: gebruik poissonpdf / poissoncdf.
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken exact de kans dat een accu meer dan vier jaar meegaat.” (diagnostische toets 11a).
- “De kans dat een accu minder dan x jaar meegaat is 0,1. Bereken x in maanden nauwkeurig.” (11c).
- “Bereken exact de kans dat Tim twee fietsen binnen een halfuur repareert.” (12b, gammaverdeling).
Uitgewerkt voorbeeld
Levensduur (vergelijk H12 diagnostische toets 11)
Levensduur in jaren exponentieel verdeeld met gemiddelde jaar.
- (exact, )
- : , dus jaar 3 maanden.
Twee fietsen binnen een halfuur (vergelijk H12 diagnostische toets 12b)
Reparatietijd in minuten exponentieel verdeeld met gemiddelde 20 minuten.
- = aantal fietsen dat binnen een halfuur klaar is: poisson met .
- ()
Valkuilen
- en verwisselen: gemiddelde wachttijd 3 uur betekent per uur.
- Tijdseenheden door elkaar gebruiken (per uur tegenover per minuut).
- Bij “meer dan” vergeten te nemen.
- Bij de gammavariant in plaats van nemen.
Test jezelf
Gemiddeld 90 klanten per uur. Kans dat je langer dan een minuut op de volgende klant wacht?
per minuut: .
Kans dat de volgende drie klanten binnen 2 minuten binnen zijn?
poisson met : poissoncdf.
Oefenen
Goede opgaven om te oefenen
- H12 opgave 65–66 · uitwerking: exacte kansen
- H12 opgave 67–68 · uitwerking: via de poissonverdeling (67) en bewijzen (68)
- H12 opgave 73–75 · uitwerking: som van wachttijden
- H12 diagnostische toets 12a en c · uitwerking: toetsniveau
- Gemengde opgave 42 · uitwerking: wacht- en helptijd, uit een percentage
Bronnen
- Voorkennis Theorie C: De poissonverdeling (blz. 124)
- §12.5 Theorie A: De poissonverdeling en de exponentiële verdeling (blz. 160–161)
- §12.5 Voorbeeld: reparatietijd robot (blz. 162)
- §12.5 Theorie B: De som van exponentieel verdeelde toevalsvariabelen (blz. 165)
- Terugblik §12.5 (blz. 169)
- Diagnostische toets 11–12 (blz. 171)
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)