Prioriteit: 🔴 Hoog
In 8 van de 8 examenjaren, vaak als basis van een hele opgave (functies met , raaklijnen, inverse, grenswaarden), 2–6 vragen per tijdvak.
Wat moet je kunnen?
- De rekenregels voor logaritmen gebruiken om uitdrukkingen te herleiden en vergelijkingen exact op te lossen.
- Domein, asymptoot en verloop van en geven, ook na transformatie.
- De inverse van een logaritmische of exponentiële functie opstellen.
De kern
| Regel | |
|---|---|
| , |
| Eigenschap van | |
|---|---|
| domein | (bij : ) |
| verticale asymptoot | |
| vaste punten | en |
| verloop | stijgend als , dalend als |
- Afgeleide: , (zie Standaardafgeleiden).
Zo wordt het gevraagd
- Functies als met raaklijnen en snijpunten (2026-1 vraag 3–5).
- , raaklijn in een punt (2025-2 vraag 8).
- en de inverse (2024-1 vraag 7).
- raakt aan (2025-1 vraag 18).
Zo formuleer je het antwoord. Gebruik de rekenregels zichtbaar (, ) en differentieer met (bij de kettingregel). Bij een raaklijnvraag: eerst , dan de richtingscoëfficiënt in het punt, dan de vergelijking of de gevraagde grootheid.
Zo scoor je de punten. Bij 2026-1 vraag 3 (6p) 1p voor , 1p voor in het punt, 1p voor de richtingscoëfficiënt, 1p voor de vergelijking, 1p voor het herleiden en 1p voor de exacte oplossing. Bij 2026-1 vraag 5 is het gebruik van een eigen punt.
Uitgewerkt voorbeeld
Logaritmische vergelijking exact
Los exact op: .
- , dus
- of ; valt af (domein ).
- Antwoord: . Controle: . ✓
Inverse opstellen (examenstijl, vergelijk 2024-1 vraag 7)
- Inverse: . Controle: . ✓
Valkuilen
- schrijven (fout).
- Een oplossing buiten het domein niet laten vervallen.
- Bij met vergeten dat de grafiek daalt.
Test jezelf
Bereken .
, dus 4.
Wat is het domein van en de verticale asymptoot?
Domein ; asymptoot .
Schrijf als één logaritme.
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 8 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 100%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 3 · 6 punten antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 4 · 2 punten antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 5 · 4 punten antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 7 · 3 punten antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 10 · 7 punten antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 11 · 3 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 16 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 18 · 6 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 7 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 8 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 7 · 5 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 8 · 6 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 13 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 14 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 2 · 5 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 13 · 6 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 14 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 18 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 19 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 2 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 3 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 1 · 3 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 2 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 12 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 7 · 6 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 13 · 6 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 8 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 13 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 6 · 5 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 7 · 5 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 8 · 5 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 9 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 8 · 5 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 9 · 7 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 5 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 13 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 14 · 3 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 15 · 2 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 13 · 4 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 14 · 4 punten antwoord 2018 tijdvak 2 vraag 6 · 4 punten antwoord 2018 tijdvak 2 vraag 7 · 7 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: Vraag 3 (6p): in vraagstelling — f(x)=2ln(x)+3/(2x)−1, raaklijnen aan deze grafiek. Vraag 4 (2p): in vraagstelling — g(x)=2ln(2x)+3/(4x)−1, transformatie van f naar g. Vraag 5 (4p): in vraagstelling — snijpunt van f en g, vergelijking bevat 2ln(2x)−2ln(x). Vraag 7 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — primitieve van 1−1/(x+1) bevat ln(x+1). Komt 4× terug, dominant thema van opgave “Twee snijpunten” (17 scorepunten) plus ondersteunend in opgave “Perforatie en oppervlakte”.
- 2026 tijdvak 2: Vraag 10 (7p): in vraagstelling — f(x) = x²·ln(½x) en g(x) = x²·ln(x), beide opgebouwd uit een logaritmische factor. Vraag 11 (3p): in vraagstelling — h(x) = g(x)/f(x) = ln(x)/ln(½x), grenswaarde bepaald met het gedrag van ln(x). Komt 2× terug, onderliggende functiebouwsteen van opgave “Minimale lengte en grenswaarde” (10 scorepunten samen).
- 2025 tijdvak 1: Vraag 16 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x)=ln(x+1), g_p(x)=ln(px), afstand tot O berekenen. Vraag 17 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, grenswaarde van p bepalen zodat AB → 1 voor a → ∞. Vraag 18 (6p): in vraagstelling — kernonderdeel, hq(x)=½ln(−x)+q raakt aan f. Komt 3× terug, dominant thema van opgave “Logaritmische functies” (14 scorepunten samen).
- 2025 tijdvak 2: Vraag 7 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x)=ln(3x); coördinaten van P en R op de grafiek van f. Vraag 8 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, raaklijn aan de grafiek van f=ln(3x) in punt B. Komt 2× voor, dominant thema van opgave “Vierkant en driehoek” (8 scorepunten samen).
- 2024 tijdvak 1: Vraag 7 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x) = ²log(1/x)+8, g de inverse van f. Vraag 8 (6p): in vraagstelling — kernonderdeel, zelfde functie f, verschil yQ−yP onderzocht. Komt 2× terug, dominant thema van opgave “Logaritme, wortel en exponent” (11 scorepunten samen).
- 2024 tijdvak 2: Vraag 13 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, f18(x)=²log(x²−18x+69). Vraag 14 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, fa(x)=²log(x²−ax+69) met verticale asymptoten. Komt 2× terug, dominant thema van opgave “Absolute logaritme” (8 scorepunten samen).
- 2023 tijdvak 1: Vraag 2 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — primitieve ln(x) gebruikt, oppervlakte herleid tot ln(2a)−ln(a)=ln(2). Vraag 13 (6p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x)=ln(x), g(x)=(1+e²)(1−ln(x)). Vraag 14 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, zelfde functies f en g, snijpunten met lijn y=q. Vraag 18 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — F(x) bevat ln(eˣ+1). Vraag 19 (4p): in vraagstelling/correctievoorschrift — grens ln(2), oppervlakte kleiner dan ln(2). Frasering: functienaam “Logaritmische functies” als opgavetitel. Komt 5× terug, dominant thema van twee verschillende opgaven (22 scorepunten samen).
- 2022 tijdvak 1: Vraag 1 (3p): in vraagstelling — f_p(x) = p·ln(x), basis van de hele opgave. Vraag 2 (5p): in vraagstelling — grafiek van f_{-1} gebruikt om gebied V te bepalen. Vraag 3 (4p): in vraagstelling/correctievoorschrift — f_p’(x) = p/x, vergelijking p·ln(p) = p exact oplossen. Komt 3× terug, samen met Exponentiële functie het dragende functiepaar van deze opgave (12 scorepunten samen).
- 2022 tijdvak 3: Vraag 1 (3p): in vraagstelling — F(x) = ln(x²−11x+30), rekenregel ln(a)+ln(b)=ln(ab) gebruikt. Vraag 2 (5p): in correctievoorschrift — oppervlaktes via F(9)−F(7)=ln(12)−ln(2) en F(p)−F(9), vergelijking ln(p²−11p+30)=ln(72) oplossen. Vraag 12 (3p): in vraagstelling — formule (3) gebruikt ²log, vergelijking ²log(1−t/L)=−2 oplossen. Komt 3× terug dit tijdvak, telkens als kernonderdeel van de berekening (11 scorepunten samen).
- 2021 tijdvak 1: Vraag 7 (6p): kernonderdeel — log(4,5) en log(285,5) in het stelsel voor a en b van het Gutenberg-Richter-model. Vraag 13 (6p): kernonderdeel — hele opgave draait om f(x) = ln(x) resp. ln|x|, en ln(b) = −ln(4b) oplossen. Komt 2× voor, in beide gevallen kernonderdeel (12 scorepunten samen).
- 2021 tijdvak 2: Vraag 8 (4p): kernonderdeel — T = ln(2) / ln(1+p/100), logaritme nodig om T op te lossen uit de groeifactorvergelijking. Vraag 13 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift (alternatieve methode) — inverse functie f_inv(x)=1/ln(x). Komt 2× voor (7 scorepunten samen).
- 2021 tijdvak 3: Vraag 6 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, model C = a + b·ln(ln(T/(T−1))) met a=5734, b=1648, capaciteit 12 000 m³/s; herhalingstijd T algebraïsch oplossen (dubbele ln oplossen). Vraag 7 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — differentiëren van de samengestelde logaritmische uitdrukking ln(T/(T−1)) resp. ln(ln(T/(T−1))). Vraag 8 (5p): in vraagstelling/correctievoorschrift — bewijs gebruikt dat y=ln(x) stijgend is en ln(1)=0 om het teken van ln(T/(T−1)) te bepalen. Vraag 9 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, opnieuw hetzelfde logaritmische model, nu voor de Maas met onbekende a en b. Frasering: “met behulp van formule 1”, “C = a + b·ln(ln(T/(T−1)))”. Komt 4× terug, dominant thema van opgave “Hoogwater” (19 scorepunten samen).
- 2019 tijdvak 1: Vraag 8 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x)=x·ln(x)−x+1, g=f’. Vraag 9 (7p): in vraagstelling — kernonderdeel, integraal van g over [p, 2p], eindantwoord in de vorm p=a·e^(…). Frasering: opgavetitel “Een logaritmische functie en haar afgeleide”. Komt 2× terug, dominant thema van de hele opgave (12 scorepunten samen).
- 2019 tijdvak 2: Vraag 5 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — vergelijking 20·116^m = 30·40^m opgelost via logaritmen: m = log(1,5)/log(2,9). Vraag 13 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x) = log(√x) = ½log(x) en g(x) = log(x·√x) − 1 = 1½log(x) − 1, lijn y=q snijdt beide grafieken, AB=3 oplossen. Vraag 14 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, verhouding CD/CE = (2log(p) − 2)/log(p) bewijzen met f en g uit v13. Vraag 15 (2p): in vraagstelling — grenswaarde van diezelfde verhouding. Komt 4× terug, dominant thema van opgave “Twee logaritmische functies” (13 scorepunten) plus één keer als rekentechniek bij “Optimale snijsnelheid” (v5).
- 2018 tijdvak 1: Vraag 12 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x)=ln(√x). Vraag 13 (4p): impliciet — zelfde functie f en haar inverse/transformatie gebruikt. Vraag 14 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, h(x)=ln(√x)/ln(x). Komt 3× terug, dominant thema van opgave “Natuurlijke logaritme van de wortel” (11 scorepunten samen).
- 2018 tijdvak 2: Vraag 6 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, f_a(x) = x − x·ln(ax), bewijs met rekenregels voor logaritmen (ln(ax)+ln(x/a)=ln(x²)=2ln(x)). Vraag 7 (7p): in vraagstelling — kernonderdeel, xS gevonden via ln(ax)=1 (dus ax=e). Frasering: opgave “Constante verhouding” draait volledig om een functiefamilie met ln. Komt 2× voor (11 scorepunten samen), dominant thema van deze opgave.