Rentabiliteitsratio's

Prioriteit: 🔴 Hoog

In 5 van de 6 onderzochte examenjaren, vaak als rekenvraag van 3p (REV, RTV, dividendrendement) met een conclusie.

Wat moet je kunnen?

• RTV, REV en IVV berekenen met gemiddeld vermogen.
• Resultaat per aandeel, dividendrendement en beleggersrendement berekenen.
• Uitleggen hoe een gebeurtenis (inkoop van aandelen, hogere interest) een ratio beïnvloedt.

De kern

Ratio	Formule
RTV	$\frac{\text{resultaat}+\text{interestkosten}}{\text{gemiddeld totaal vermogen}}\times 100\%$
REV	$\frac{\text{resultaat}}{\text{gemiddeld eigen vermogen}}\times 100\%$
IVV	$\frac{\text{interestkosten}}{\text{gemiddeld vreemd vermogen}}\times 100\%$
dividendrendement	$\frac{\text{dividend per aandeel}}{\text{gemiddelde beurskoers}}\times 100\%$
beleggersrendement	$\frac{\text{opbrengst}+\text{koersresultaat in een jaar}}{\text{gemiddeld belegd vermogen}}\times 100\%$

• Gemiddeld vermogen = (begin + eind) / 2, tenzij de opgave anders zegt.
• RTV gaat over het resultaat vóór aftrek van interest (EBIT), omdat het totale vermogen ook het vreemd vermogen omvat.
• Kijk in de opgave of het resultaat vóór of na belasting moet worden gebruikt.
• Verband tussen REV, RTV en IVV: zie Hefboomformule.

Zo wordt het gevraagd

• REV na belasting berekenen met het gemiddeld eigen vermogen en toetsen aan eisen (2026-2 vraag 26, 3p).
• Dividendrendement via resultaat na belasting, pay-outratio en gemiddelde beurskoers (2026-1 vraag 15, 3p).
• “Bereken de rentabiliteit van het totale vermogen in [jaar].” (2024-2 vraag 16).
• “Bereken met hoeveel [eenheid] het resultaat per aandeel is gestegen als gevolg van [aandeleninkoop]” (2025-1 vraag 3).

Uitgewerkt voorbeeld

RTV, REV en IVV (examenstijl, vergelijk 2024-2 vraag 16)

EBIT €120.000, interestkosten €30.000, dus resultaat €90.000. Gemiddeld totaal vermogen €1.000.000, eigen vermogen €400.000, vreemd vermogen €600.000.

1. RTV: $\frac{120.000}{\mathrm{1.000.000}}=$ 12%
2. REV: $\frac{90.000}{400.000}=$ 22,5%
3. IVV: $\frac{30.000}{600.000}=$ 5%

Dividendrendement (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 15)

Resultaat na belasting €2.000.000, pay-outratio 40%, 500.000 aandelen, gemiddelde beurskoers €32.

1. Dividend per aandeel: $\frac{0,40\times \mathrm{2.000.000}}{500.000}=€1,60$
2. Dividendrendement: $\frac{1,60}{32}=$ 5%

Valkuilen

• Bij RTV het resultaat na interest gebruiken.
• Het eindvermogen gebruiken in plaats van het gemiddelde.
• Dividendrendement berekenen op de nominale waarde in plaats van de beurskoers.
• Bij resultaat per aandeel ingekochte eigen aandelen meetellen (alleen uitstaande aandelen).

Test jezelf

Een bedrijf koopt eigen aandelen in; het resultaat blijft gelijk. Wat gebeurt er met het resultaat per aandeel?

Het aantal uitstaande aandelen daalt, dus het resultaat per aandeel stijgt.

Begin EV €300.000, eind EV €500.000, resultaat €60.000. Wat is de REV?

$\frac{60.000}{400.000}=15\%$.

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2026 tijdvak 2, vraag 26: REV en eindconclusie (3p)
• 2026 tijdvak 1, vraag 15: dividendrendement (3p)
• 2025 tijdvak 1, vraag 3–4: resultaat per aandeel na inkoop
• 2023 tijdvak 1, vraag 12, 13 en 20: rendement en beleggersrendement

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 5 van de 6 onderzochte examenjaren (2021-2026) — 83,3%.

• 2026 tijdvak 2: vraag 26
• 2026 tijdvak 1: vraag 15
• 2025 tijdvak 2: vraag 29
• 2025 tijdvak 1: vraag 3, 4
• 2024 tijdvak 2: vraag 16
• 2023 tijdvak 1: vraag 12, 13, 20
• 2021 tijdvak 3: vraag 28

---

Ondersteunende onderwerpen

• Winst- en verliesrekening opbouw
• Balans opbouw

Onderwerpen die dit ondersteunt

• Hefboomformule