Prioriteit: 🟠 Midden

In 3 van de 8 examenjaren, meestal als spanningsdeling of als tekenvraag met een spanningsmeter (2–3p).

Wat moet je kunnen?

  • Rekenen met .
  • Spanningsdeling en de spanningswet gebruiken ().
  • Een spanningsmeter correct parallel tekenen.

De kern

  • Eenheid: volt J/C.
  • Een spanningsmeter meet het verschil tussen twee punten en staat parallel over de component.
  • Langs een weerstandsdraad verdeelt de spanning zich gelijkmatig: halverwege staat de helft van de spanning.
  • Versnellen van lading over een spanning: (zie Elektronvolt).
  • Verband met stroom: zie Wet van Ohm.

Zo wordt het gevraagd

  • Een spanning van 3,0 V over een deel van een kleicilinder verklaren met spanningsdeling (2026-2 vraag 16).
  • Beargumenteren hoe je aansluitpunt B verplaatst om de spanning over een lampje naar 3,0 V te brengen (2026-2 vraag 17).
  • Met de spanningswet van Kirchhoff laten zien dat (2022-2 vraag 9).
  • Spanning tussen A en C uit de stand van het contactpunt op een weerstandsdraad (2021-2 vraag 19).

Zo formuleer je het antwoord. Bij spanningsdeling in een serieschakeling: de spanningen verhouden zich als de weerstanden, dus . Bij een spanningsmeter tekenen: parallel over het onderdeel. Met de spanningswet van Kirchhoff tel je de spanningen rond een kring op tot nul.

Zo scoor je de punten. 2p-vragen scoren per inzicht: bij 2026-2 vraag 16 1p voor en 1p voor met de conclusie; bij 2022-2 vraag 9 1p voor Kirchhoff en 1p voor het completeren van de uitleg.

Uitgewerkt voorbeeld

Weerstandsdraad (examenstijl, vergelijk 2021-2 vraag 19)

Over een homogene draad van 1,00 m staat 12 V. Het contactpunt C zit op 0,25 m van A. 3,0 V

Valkuilen

  • Een spanningsmeter in serie tekenen.
  • Spanning en stroom verwarren (β€œer gaat spanning door de lamp”).
  • Bij spanningsdeling de verhouding van de weerstanden omdraaien.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt