Prioriteit: π Midden
In 3 van de 8 examenjaren, meestal als spanningsdeling of als tekenvraag met een spanningsmeter (2β3p).
Wat moet je kunnen?
- Rekenen met .
- Spanningsdeling en de spanningswet gebruiken ().
- Een spanningsmeter correct parallel tekenen.
De kern
- Eenheid: volt J/C.
- Een spanningsmeter meet het verschil tussen twee punten en staat parallel over de component.
- Langs een weerstandsdraad verdeelt de spanning zich gelijkmatig: halverwege staat de helft van de spanning.
- Versnellen van lading over een spanning: (zie Elektronvolt).
- Verband met stroom: zie Wet van Ohm.
Zo wordt het gevraagd
- Een spanning van 3,0 V over een deel van een kleicilinder verklaren met spanningsdeling (2026-2 vraag 16).
- Beargumenteren hoe je aansluitpunt B verplaatst om de spanning over een lampje naar 3,0 V te brengen (2026-2 vraag 17).
- Met de spanningswet van Kirchhoff laten zien dat (2022-2 vraag 9).
- Spanning tussen A en C uit de stand van het contactpunt op een weerstandsdraad (2021-2 vraag 19).
Zo formuleer je het antwoord. Bij spanningsdeling in een serieschakeling: de spanningen verhouden zich als de weerstanden, dus . Bij een spanningsmeter tekenen: parallel over het onderdeel. Met de spanningswet van Kirchhoff tel je de spanningen rond een kring op tot nul.
Zo scoor je de punten. 2p-vragen scoren per inzicht: bij 2026-2 vraag 16 1p voor en 1p voor met de conclusie; bij 2022-2 vraag 9 1p voor Kirchhoff en 1p voor het completeren van de uitleg.
Uitgewerkt voorbeeld
Weerstandsdraad (examenstijl, vergelijk 2021-2 vraag 19)
Over een homogene draad van 1,00 m staat 12 V. Het contactpunt C zit op 0,25 m van A. 3,0 V
Valkuilen
- Een spanningsmeter in serie tekenen.
- Spanning en stroom verwarren (βer gaat spanning door de lampβ).
- Bij spanningsdeling de verhouding van de weerstanden omdraaien.
Test jezelf
Een batterij van 9,0 V verplaatst 2,0 C lading. Hoeveel energie levert hij?
J.
V en V. Hoe groot is ?
V.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vraag uit een echt examen
- 2021 tijdvak 3, vraag 8: spanningsmeter parallel tekenen in een meetcircuit (2p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 8 examenjaren β 37,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 16 Β· 2 punten antwoord β 2026 tijdvak 2 vraag 17 Β· 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 2 vraag 9 Β· 2 punten antwoord β 2021 tijdvak 2 vraag 19 Β· 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 3 vraag 8 Β· 2 punten antwoord uitwerkbijlage Toelichting per vindplaats