Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren: een maximum of minimum berekenen met , een formule afleiden uit , of het maximum van een toenamesnelheid bepalen.
Wat moet je kunnen?
- Een optimaliseringsprobleem oplossen: formule, afgeleide, , conclusie.
- Uit een formule of parameter afleiden.
- Het maximum van een snelheid bepalen: het maximum van .
De kern
- Formule voor de grootheid die maximaal of minimaal moet zijn, met één variabele.
- Afgeleide opstellen.
- oplossen, algebraïsch of met de GR (beschrijf hoe).
- Controleren: maximum of minimum (tekenwisseling van , tabel of grafiek), en de randen van het domein.
- Antwoord in de context, met gehele waarden als dat nodig is (vergelijk de buren).
| Gevraagd | Wat je nul stelt |
|---|---|
| maximale of minimale waarde van | |
| grootste toenamesnelheid | maximum van (met de GR, of als dat lukt) |
| formule voor het optimum | los algebraïsch op naar de gevraagde variabele |
- Bij Wiskunde B: Optimaliseren. Zie ook Redeneren met de afgeleide.
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken met behulp van differentiëren” bij welke hoogte de inhoud maximaal is (2019-1 vraag 12).
- “Laat zien dat de formule … volgt uit ” (2022-1 vraag 11).
- “Bereken met behulp van ” bij welke verdeling een index maximaal is (2018-1 vraag 6).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de afgeleide, de vergelijking , hoe je die oplost, de oplossing en het antwoord in de context.
Zo scoor je de punten. Bij 2019-1 vraag 12 (3p): 1p voor , 1p voor beschrijven hoe wordt opgelost en 1p voor de hoogte in één decimaal. Bij 2022-1 vraag 11 (4p) is de afgeleide 2p waard; dan 1p voor uitwerken en 1p voor de formule.
Uitgewerkt voorbeeld
Maximale inhoud van een bakje (examenstijl, vergelijk 2019-1 vraag 12)
Uit een plaat van 24 bij 16 cm knip je in elke hoek een vierkant van bij cm en vouw je een open bakje. Bereken met behulp van differentiëren bij welke de inhoud maximaal is.
- met de GR (nulpunt, ):
- is daar maximaal ( gaat van positief naar negatief): cm, inhoud ongeveer cm³.
Een formule uit (examenstijl, vergelijk 2022-1 vraag 11)
. Bij welk geheel aantal is minimaal?
- geeft , dus
- Gehele buren: en , dus .
Valkuilen
- Het maximum met de GR aflezen terwijl de vraag “met behulp van differentiëren” zegt.
- Niet controleren of het een maximum of minimum is.
- Bij een geheel antwoord gewoon afronden in plaats van de gehele buren te vergelijken.
- De randen vergeten als het domein begrensd is.
Test jezelf
Waar heeft een maximum en een minimum?
geeft : maximum , minimum .
Een vraag gaat over de grootste groeisnelheid. Welke functie maximaliseer je?
De afgeleide , niet zelf.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024 — 75%.
Examen Vraag Antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 21 · 9 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 2 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 11 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 17 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 11 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 4 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 9 · 3 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 6 · 4 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2024 tijdvak 1: vraag 17 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: maximum van dG/dT bepalen (beschrijven hoe 1p): maximale toenamesnelheid 1,7 gram per mm (één decimaal). vraag 21 (9p): zichtbaar in correctievoorschrift — maximum van het verschil tussen beide modellen op [0, 1] bepalen (beschrijven hoe 1p).
- 2023 tijdvak 2: vraag 2 (5p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: maximum van (−8,725V + 2865,25)·V op 30 ≤ V ≤ 180 (beschrijven hoe 1p): 235 200 euro (honderden euro’s).
- 2022 tijdvak 1: vraag 11 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Laat zien dat de formule van Camp volgt uit dK/dn = 0’: −AB/n² + ½V = 0 geeft n = √(2AB/V).
- 2022 tijdvak 2: vraag 17 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — voorwaarde ‘afgeleide nul bij het minimum’ gebruiken om een parameter te bepalen.
- 2021 tijdvak 3: vraag 11 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — alternatief: maximum van dW/dt (t = 8,43) met de quotiënt- of kettingregel.
- 2019 tijdvak 1: vraag 12 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Bereken met behulp van differentiëren’: V’ = 0 oplossen (beschrijven hoe 1p): h = 5,7 cm (één decimaal).
- 2019 tijdvak 2: vraag 4 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — maximum van T − B bepalen (beschrijven hoe 1p): t = 17,8, dus 2008. vraag 9 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — maximum van L₃’ bepalen (beschrijven hoe 1p): 4,8 cm/jaar (één decimaal).
- 2018 tijdvak 1: vraag 6 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Bereken met behulp van dH/dp’: −ln p + ln(1 − p) = 0 oplossen (beschrijven hoe 1p): p = 0,5, dus 50% eiken en 50% beuken.
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)