Prioriteit: πŸ”΄ Hoog

In 7 van de 8 examenjaren, als rekenvraag (Qv = Qa oplossen) of als uitleg van het prijsmechanisme.

Wat moet je kunnen?

  • Het evenwicht berekenen door op te lossen.
  • Beredeneren wat een verschuiving van vraag of aanbod doet met prijs en hoeveelheid.
  • Overschotten en tekorten bepalen bij een prijs die niet het evenwicht is.

De kern

VeranderingEvenwichtsprijsEvenwichtshoeveelheid
vraag ↑↑↑
vraag ↓↓↓
aanbod ↑↓↑
aanbod ↓↑↓
  • Prijs boven evenwicht: β†’ aanbodoverschot β†’ druk op de prijs omlaag. De verhandelde hoeveelheid is dan de kleinste van de twee ().
  • Prijs onder evenwicht: β†’ vraagoverschot β†’ prijs stijgt.
  • Het prijsmechanisme coΓΆrdineert: een tekort drijft de prijs op, wat vraag afremt en aanbod stimuleert.
  • Zie ook Verschuiving van de vraaglijn en Prijsregulering (min- en maximumprijzen).

Zo wordt het gevraagd

  • β€œToon met een berekening aan dat de verwachte koerswinst meer dan 10% zal zijn” door vΓ³Γ³r en na op te lossen (2021-2 vraag 23).
  • β€œToon met een berekening aan of het armoedeprobleem … wordt verminderd”: minimumtarief boven de evenwichtsprijs (2022-2 vraag 5).
  • β€œLeg uit voor elk van beide doelen of marktwerking ervoor zorgt dat deze worden behaald” (2025-2 vraag 26).
  • β€œLaat aan de hand van een berekening zien dat de stelling klopt” bij evenwicht op de vismarkt (2023-1 vraag 16, 3p).

Zo formuleer je het antwoord. Rekenvraag: stel , los de prijs op, vul die in voor de hoeveelheid en reken pas daarna door naar omzet, koers of procentuele verandering. Bij een minimumprijs boven de evenwichtsprijs geldt de gevraagde hoeveelheid (de korte kant van de markt). Uitlegvraag: vraag- of aanbodoverschot β†’ prijs verandert β†’ nieuw evenwicht.

Zo scoor je de punten. 1p per rekenstap: bij 2021-2 vraag 23 1p voor beide evenwichtskoersen en 1p voor de koersstijging met conclusie; bij 2022-2 vraag 5 1p voor de omzet zonder en 1p voor de omzet met minimumtarief, met conclusie.

Uitgewerkt voorbeeld

Evenwicht en minimumprijs (examenstijl, vergelijk 2022-2 vraag 5)

en .

  1. Evenwicht: ,
  2. Minimumprijs €30: , β†’ aanbodoverschot van 50
  3. Er worden maar 80 stuks verhandeld (de vraag bepaalt de hoeveelheid).

Valkuilen

  • Bij een prijs boven het evenwicht de aangeboden hoeveelheid als verhandelde hoeveelheid nemen.
  • Verschuiving van de lijn verwarren met beweging langs de lijn.
  • Vergeten de evenwichtsprijs terug in te vullen om te berekenen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt