Prioriteit: ๐ Midden
In 4 van de 8 examenjaren, als berekening met of als model voor iets anders (een voorblad, een molecuul, een wagon op veren).
Wat moet je kunnen?
- gebruiken om , of te berekenen.
- Beredeneren hoe of verandert als of verandert.
- Resonantie uitleggen: aandrijven met de eigenfrequentie geeft een grote amplitude.
De kern
| Verandering | Effect op |
|---|---|
| vier keer zo groot | twee keer zo groot |
| groter (stijvere veer) | kleiner, groter |
| amplitude groter | geen effect |
- Twee gelijke veren aan weerszijden van een massa: .
- De eigenfrequentie is de frequentie waarmee het systeem uit zichzelf trilt.
- Bouwt voort op Harmonische trilling en Veerkracht ().
Zo wordt het gevraagd
- Massa van een slede bepalen uit de trillingstijd in het (x,t)-diagram en de dubbele veerconstante (2022-2 vraag 3, 3p).
- voor een wagon op veren (2023-2 vraag 16).
- Lagere eigenfrequentie na het schaven verklaren via een lagere veerconstante, niet via de massa (2026-2 vraag 25, 4p).
- afleiden uit de massa-afhankelijkheid (2019-1 vraag 23).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf op, bepaal uit het diagram (meet over meerdere trillingen en deel), vul in en los de gevraagde grootheid op. Bij een verhouding (bijvoorbeeld deuterium tegenover waterstof) laat je wegvallen en werk je met de wortel van de massaverhouding.
Zo scoor je de punten. Bij 2022-2 vraag 3 1p voor het inzicht dat de trillingstijd bepaald moet worden, 1p voor en 1p voor completeren met significantie (de massa mocht binnen 0,01 kg afwijken). Bij 2023-2 vraag 16 1p voor de formule, 1p voor met constante golflengte en 1p voor completeren.
Uitgewerkt voorbeeld
Massa van een slede (examenstijl, vergelijk 2022-2 vraag 3)
Een slede zit tussen twee veren van elk 25 N/m. In het (x,t)-diagram lees je s af.
- N/m
- 1,8 kg
Valkuilen
- De wortel vergeten: is niet evenredig met .
- Bij twee veren de veerconstante niet optellen.
- Denken dat een grotere uitwijking een langere trillingstijd geeft.
Test jezelf
Een massa van 0,50 kg hangt aan een veer met N/m. Bereken .
s.
Deuterium is twee keer zo zwaar als waterstof. Hoe verhouden de trillingsfrequenties zich bij dezelfde "veer"?
: .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vraag uit een echt examen
- 2019 tijdvak 1, vraag 21: frequentie bepalen met twee figuren (3p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 8 examenjaren โ 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 25 ยท 4 punten antwoord โ 2023 tijdvak 2 vraag 16 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 2 vraag 3 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 1 vraag 21 ยท 3 punten antwoord โ 2019 tijdvak 1 vraag 23 ยท 4 punten antwoord uitwerkbijlage Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)