Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren, meestal als opgave over één techniek: echografie (looptijden, akoestische weerstand), röntgen (contrast) of PET/SPECT.
Wat moet je kunnen?
- Per techniek het natuurkundige principe noemen en koppelen aan wat je op het beeld ziet.
- Bij echografie rekenen met looptijden en de herhaalfrequentie.
- Technieken vergelijken op veiligheid (ioniserend of niet) en toepassing.
De kern
| Techniek | Principe | Ioniserend? |
|---|---|---|
| röntgenfoto / CT | verschil in absorptie (halveringsdikte) tussen weefsels | ja |
| echografie | weerkaatsing van ultrageluid op overgangen tussen weefsels | nee |
| MRI | waterstofkernen in een sterk magneetveld zenden radiogolven uit | nee |
| PET | β⁺-tracer; positron + elektron annihileren tot twee γ-fotonen in tegengestelde richting | ja |
| SPECT / nucleair | γ-straling van een tracer in het lichaam | ja |
- Echografie: puls gaat heen en terug, . De volgende puls mag pas als de vorige terug is: .
- Contactgel voorkomt een laag lucht: die weerkaatst bijna alles.
- Kleinste waarneembare detail bij echografie: ongeveer een halve pulslengte.
- Zie Halveringsdikte, Ioniserende straling en Golfsnelheid.
Zo wordt het gevraagd
- Maximale herhaalfrequentie van de transducer uit de looptijd van de geluidspuls (2024-1 vraag 22, 5p).
- Functie van contactgel verklaren met de akoestische weerstand van lucht en weefsel (2024-1 vraag 21).
- Contrast op een röntgenfoto tussen lever en omliggend weefsel (2025-2 vraag 19, 5p).
- Veiligheid van MRI en CT vergelijken (2018-1 vraag 17).
Zo formuleer je het antwoord. Koppel de techniek aan het natuurkundige principe: echo = weerkaatsing van geluid (looptijd, akoestische weerstand), röntgen = verzwakking met halveringsdiktes, PET en SPECT = gammastraling van een tracer. Schrijf bij een rekenvraag de looptijd uit in delen (heen en terug) en bij een uitlegvraag het verschil in eigenschap dat het verschil verklaart.
Zo scoor je de punten. Bij 2024-1 vraag 22 (5p) krijg je 1p per inzicht of formule: de totale looptijd als som van delen, , de pulsduur, de voorwaarde voor de herhaalfrequentie en het completeren. Bij 2018-1 vraag 17 1p voor “CT ioniserend, MRI niet” en 1p voor het gezondheidsrisico.
Uitgewerkt voorbeeld
Herhaalfrequentie (examenstijl, vergelijk 2024-1 vraag 22)
Een orgaan ligt 12 cm diep; m/s in weefsel.
- s
- Hz
Valkuilen
- Bij echografie de afstand niet verdubbelen.
- MRI indelen bij ioniserende straling.
- Denken dat een grotere frequentie van de puls de diepte vergroot (hoge frequentie geeft meer detail, maar meer absorptie).
Test jezelf
Waarom zie je botten wit op een röntgenfoto?
Bot heeft een kleine halveringsdikte: het absorbeert veel straling, dus er komt weinig op de detector.
Waarom ontstaan bij PET twee fotonen die in tegengestelde richting gaan?
Bij annihilatie blijft de impuls behouden: die was vrijwel nul, dus de fotonen gaan tegengesteld.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2025 tijdvak 2 vraag 18 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2025 tijdvak 2 vraag 19 · 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 1 vraag 21 · 4 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 22 · 5 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 23 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 1 vraag 24 · 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 17 · 2 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 11 · 2 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 13 · 2 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 17 · 2 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 21 · 2 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)