Trillings- en golfdiagrammen aflezen

Prioriteit: 🟠 Midden

In 3 van de 8 onderzochte examenjaren, als bijlagevraag: nauwkeurig aflezen, raaklijnen tekenen of een tweede diagram schetsen (2–5p).

Wat moet je kunnen?

• Het type diagram herkennen: (u,t) of (u,x).
• $T$, $\lambda$ en $A$ nauwkeurig aflezen, over meerdere perioden.
• Snelheden bepalen met raaklijnen, en uit een (x,t)-diagram een (v,t)-diagram schetsen.

De kern

Diagram	Horizontale as	Af te lezen
(u,t)	tijd	trillingstijd $T$, amplitude $A$, faseverschil in tijd
(u,x)	plaats	golflengte $\lambda$, amplitude $A$, faseverschil in plaats

• Lees zoveel mogelijk hele perioden af en deel door het aantal.
• De amplitude is de afstand van de evenwichtsstand tot de top, niet van top tot dal.
• Helling in een (u,t)- of (x,t)-diagram: snelheid; steilste stuk betekent grootste snelheid.
• Zie Trillingstijd en frequentie en Faseverschil.

Zo wordt het gevraagd

• Trillingstijd aflezen: 4,25 trillingen in 0,050 s uit een spanning-tijddiagram (2019-2 vraag 11).
• Raaklijnen tekenen en de snelheid vlak voor en na een stuit bepalen (2025-2 vraag 7, 4p).
• Maximale snelheid uit een (x,t)-diagram bepalen en het (v,t)-diagram tekenen (2022-2 vraag 4, 5p).

Uitgewerkt voorbeeld

Meerdere perioden (examenstijl, vergelijk 2019-2 vraag 11)

In een spanning-tijddiagram passen 4,25 trillingen in 0,050 s.

1. $T=\frac{0,050}{4,25}=1,18\cdot 10^{-2}$ s
2. $f=\frac{1}{T}=$ 85 Hz

Valkuilen

• Een (u,x)-diagram lezen alsof het een (u,t)-diagram is (dan geef je $\lambda$ als $T$).
• Amplitude van top tot dal meten.
• Eén periode aflezen, waardoor de afleesfout groot is.

Test jezelf

In een (u,x)-diagram liggen twee opeenvolgende toppen 0,60 m uit elkaar. Wat is dat?

De golflengte: $\lambda =0,60$ m.

Waar in een (u,t)-diagram van een harmonische trilling is de snelheid het grootst?

Waar de grafiek door de evenwichtsstand gaat (steilste helling).

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2022 tijdvak 2, vraag 4: van (x,t)- naar (v,t)-diagram (5p)
• 2025 tijdvak 2, vraag 5, 7 en 8: stuiterbal in een (y,t)-diagram (3p + 4p + 2p)
• 2019 tijdvak 2, vraag 11: trillingstijd uit een spanningsdiagram (2p)

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 3 van de 8 onderzochte examenjaren (2018-2026, 2020: geen examen gehouden) — 37,5%.

• 2025 tijdvak 2: vraag 5, 7, 8
• 2022 tijdvak 2: vraag 4
• 2019 tijdvak 2: vraag 11

---

Ondersteunende onderwerpen

• Harmonische trilling
• Golfsnelheid
• Faseverschil
• Trillingstijd en frequentie

Onderwerpen die dit ondersteunt

• (geen)