Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren, meestal als “bepaal de frequentie uit het diagram” op een uitwerkbijlage (3p).
Wat moet je kunnen?
- nauwkeurig aflezen uit een (u,t)-diagram of oscilloscoopbeeld en daarmee berekenen.
- Rekenen met in allerlei contexten (geluid, hartslag, draaiende magneten).
- koppelen aan andere formules, zoals of .
De kern
| Grootheid | Eenheid |
|---|---|
| s (ook ms, µs) | |
| Hz |
- Meet zoveel mogelijk hele perioden en deel door het aantal: dat is nauwkeuriger dan één periode.
- Oscilloscoop: tijd = aantal hokjes × tijdbasis (ms/div).
- Geldt voor elk periodiek verschijnsel: trillingen, golven, rondjes (zie Middelpuntzoekende kracht).
- Zie ook Trillings- en golfdiagrammen aflezen en Harmonische trilling.
Zo wordt het gevraagd
- Frequentie van de toongenerator uit de periode op het oscilloscoopbeeld (2025-1 vraag 8, 3p).
- Frequentie van de grondtoon van een toren of snaar uit het (u,t)-diagram (2024-2 vraag 22; 2022-3 vraag 22).
- Hartritme in slagen per minuut uit de periode van een ECG en de papiersnelheid (2022-2 vraag 8).
- Eigentrillingstijd gelijkgesteld aan de periode van een sinusloop (2023-2 vraag 16).
Zo formuleer je het antwoord. Bepaal over zoveel mogelijk hele perioden (en deel door het aantal), reken schaaldelen om naar tijd (tijdbasis of papiersnelheid) en gebruik . Geef de uitkomst in het gevraagde aantal significante cijfers.
Zo scoor je de punten. 3p-vragen scoren meestal zo: 1p voor het bepalen van (over meerdere perioden), 1p voor en 1p voor completeren met significantie (2025-1 vraag 8, 2024-2 vraag 22, 2022-3 vraag 22); de uitkomst mag binnen een kleine marge liggen.
Uitgewerkt voorbeeld
Oscilloscoop (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 8)
Op het scherm passen 4 hele perioden in 8,0 hokjes; de tijdbasis is 1,25 ms per hokje.
- Tijd voor 4 perioden: ms
- ms
- Hz
Hartslag uit een ECG (examenstijl, vergelijk 2022-2 vraag 8)
Het papier loopt met 25 mm/s; twee pieken liggen 20 mm uit elkaar.
- s
- Slagen per minuut: 75
Valkuilen
- Eén periode aflezen in plaats van meerdere, waardoor de afleesfout groot is.
- ms niet omrekenen naar s.
- Een halve periode (van top naar dal) aanzien voor een hele.
- en omdraaien.
Test jezelf
Een snaar trilt met 440 Hz. Hoe groot is ?
s.
Een wiel draait 5 rondjes per seconde. Hoe groot zijn en ?
Hz en s.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2026 tijdvak 2, vraag 24 en 26: frequentie van een gespeelde toon en zweving bij de wolfstoon (3p + 2p) · antwoord 24, 26
- 2022 tijdvak 2, vraag 3: massa van een slede met een trillingsdiagram (3p) · antwoord · uitwerkbijlage
- 2019 tijdvak 2, vraag 10–11: golfsnelheid in een snaar en trillingstijd uit een spanningsdiagram (5p + 2p) · antwoord 10, 11
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren — 75%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 24 · 3 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 26 · 2 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 8 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 2 vraag 22 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 2 vraag 15 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 16 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 2 vraag 3 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 2 vraag 8 · 3 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 22 · 3 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 10 · 5 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 11 · 2 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
- (geen: basisbegrip)