Prioriteit: ๐ Midden
In 5 van de 8 examenjaren, bijna altijd als eerste stap: uitrekenen of op schaal tekenen, en dan in een krachtenevenwicht of met gebruiken.
Wat moet je kunnen?
- berekenen en op schaal tekenen als startpunt van een constructie.
- gebruiken in een krachtenevenwicht (bijvoorbeeld met wrijving of een elektrische kracht).
- Uitleggen wanneer je niet meer mag gebruiken en de Gravitatiekracht nodig hebt.
De kern
- Aangrijpingspunt: het zwaartepunt. Richting: verticaal naar beneden.
- Gewicht is de kracht op de ondergrond of het ophangpunt; in rust is die even groot als .
- Op een ander hemellichaam: (zie Gravitatiekracht).
- Op een helling: splits in langs en loodrecht op de helling (zie Krachten ontbinden en samenstellen).
Zo wordt het gevraagd
- in krachtenevenwicht met de wrijvingskracht van een vallende oliedruppel (2025-2 vraag 13, 4p).
- op schaal tekenen als basis voor de elektrische kracht en de lading (2025-2 vraag 16, 5p).
- als basis voor de constructie van de andere krachten op een passagier (2018-2 vraag 8).
- Zwaartekracht gelijkgesteld aan bovenin een looping (2021-2 vraag 2).
Zo formuleer je het antwoord. Bereken eerst apart (massa zo nodig uit met ) en zet hem dan in het krachtenevenwicht ( bij constante snelheid) of gelijk aan . Bij een tekening: teken op schaal en gebruik die schaal voor de andere krachten.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 13 (4p) 1p voor het inzicht , 1p voor de formules, 1p voor met en 1p voor completeren. Bij 2018-2 vraag 8 1p voor , 1p voor het tekenen, 1p voor de schaalfactor en 1p voor completeren.
Uitgewerkt voorbeeld
Evenwicht met luchtweerstand (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 13)
Een druppel van kg valt met constante snelheid. Hoe groot is de wrijvingskracht?
- Constante snelheid: , dus
- N
Valkuilen
- Massa (kg) en gewicht (N) door elkaar halen.
- gebruiken op de maan of op grote hoogte.
- De hele loodrecht op een helling nemen.
Test jezelf
Hoe groot is op iemand van 75 kg?
N.
Bereken op de maan ( kg, m).
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren โ 62,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2025 tijdvak 2 vraag 13 ยท 4 punten antwoord โ 2025 tijdvak 2 vraag 14 ยท 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2025 tijdvak 2 vraag 16 ยท 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 1 vraag 2 ยท 4 punten antwoord โ 2021 tijdvak 2 vraag 2 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 2 vraag 4 ยท 4 punten antwoord โ 2018 tijdvak 2 vraag 8 ยท 4 punten antwoord โ Toelichting per vindplaats