Prioriteit: ๐ Midden
In 4 van de 8 examenjaren, bijna altijd als voor een satellietbaan (baanstraal, omlooptijd, snelheid), soms 3โ5 vragen in รฉรฉn opgave.
Wat moet je kunnen?
- berekenen, met vanaf het middelpunt.
- stellen en daaruit , of van een baan berekenen of afleiden.
- Redeneren hoe en veranderen bij een andere baanstraal.
De kern
| Grootheid | Bij grotere baanstraal |
|---|---|
| kleiner (, zie Kwadratenwet) | |
| baansnelheid | kleiner |
| omlooptijd | groter () |
- Aan het aardoppervlak: , dus (zie Zwaartekracht).
- = straal van de aarde + hoogte boven het oppervlak.
- Zie Middelpuntzoekende kracht en Geostationaire baan.
Zo wordt het gevraagd
- om de baanstraal van een exoplaneet te bepalen (2025-2 vraag 22, 4p).
- Snelheid van een LEO-satelliet op 425 km hoogte met de afgeleide snelheidsformule (2022-2 vraag 21, 3p).
- Verandering van de baansnelheid bij afnemende hoogte afleiden (2022-2 vraag 25).
- Gravitatiekracht van zon en aarde op een ruimtesonde afzonderlijk berekenen (2022-3 vraag 7, 4p).
Zo formuleer je het antwoord. Voor een baan om een hemellichaam: schrijf , dus , en zeg dat gemeten wordt vanaf het middelpunt (). Zoek , en op in Binas en noteer ze.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 22 (4p) 1p voor , 1p voor beide formules, 1p voor het opzoeken van , en en 1p voor completeren. Bij 2022-2 vraag 21 geeft het inzicht een apart punt; bij 2022-2 vraag 25 1p voor de kleinere en 1p voor de consequente conclusie.
Uitgewerkt voorbeeld
LEO-satelliet (examenstijl, vergelijk 2022-2 vraag 21)
Een satelliet draait op 425 km hoogte. kg, m.
- m
- m/s
Valkuilen
- Alleen de hoogte invullen als .
- niet kwadrateren.
- Denken dat een lagere satelliet langzamer gaat (hij gaat juist sneller).
Test jezelf
Op welke afstand van het middelpunt van de aarde is een kwart van de waarde aan het oppervlak?
Op : .
Hoe groot is de gravitatiekracht van de aarde op een sonde van 1000 kg op m afstand?
N.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 8 examenjaren โ 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2025 tijdvak 2 vraag 22 ยท 4 punten antwoord โ 2024 tijdvak 1 vraag 6 ยท 3 punten antwoord โ 2022 tijdvak 2 vraag 20 ยท 4 punten antwoord โ 2022 tijdvak 2 vraag 21 ยท 3 punten antwoord โ 2022 tijdvak 2 vraag 25 ยท 2 punten antwoord โ 2022 tijdvak 3 vraag 7 ยท 4 punten antwoord โ 2022 tijdvak 3 vraag 9 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 1 vraag 2 ยท 2 punten antwoord โ 2021 tijdvak 1 vraag 3 ยท 3 punten antwoord โ 2021 tijdvak 1 vraag 4 ยท 4 punten antwoord โ 2021 tijdvak 1 vraag 5 ยท 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 1 vraag 6 ยท 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 3 vraag 15 ยท 4 punten antwoord โ Toelichting per vindplaats