Prioriteit: 🟢 Laag

In 1 van de 3 examenjaren (2024-1 vraag 28, 2p), en dan met genretyperingen bij een literaire tekst in plaats van het klassieke drietal.

Wat moet je kunnen?

  • Een tekst(deel) typeren als uiteenzettend, beschouwend of betogend.
  • Bij een literair fragment de best passende genretypering kiezen.

De kern

TekstsoortDoelHerken je aan
uiteenzettendinformeren, uitleggenneutrale beschrijving, feiten
beschouwendlaten nadenkenmeerdere kanten, enerzijds … anderzijds, geen eindoordeel
betogendovertuigenéén standpunt, argumenten, aansporing
  • Een beschouwing kan tegenargumenten noemen, maar kiest geen kant; een betoog wel.
  • Bij een literair fragment: kies uit genreopties (bijv. literaire bespiegeling, filosofisch eerbetoon, reportage, onderzoeksverslag) wat past bij toon en opzet.
  • Zie ook Schrijfdoel van een tekst vaststellen.
flowchart TD
    A[Wat wil de schrijver bereiken?] --> B{Kiest de schrijver<br>één standpunt?}
    B -- ja, en wil overtuigen --> C[Betogend]
    B -- nee --> D{Worden meerdere kanten<br>afgewogen?}
    D -- ja, zonder eindoordeel --> E[Beschouwend]
    D -- nee, alleen informatie --> F[Uiteenzettend]

Zo wordt het gevraagd

  • “Welke zin typeert tekst 2 het best?” met genretyperingen als filosofisch eerbetoon en literaire bespiegeling (2024-1 vraag 28)

Zo formuleer je het antwoord. Kijk naar het doel en de vorm van de hele tekst en kies de typering die zowel het genre als het onderwerp dekt; toets elk woord van de optie aan de tekst.

Zo scoor je de punten. Meerkeuze: 2p voor de juiste letter en 0p voor een andere (2024-1 vraag 28).

Valkuilen

  • Een beschouwing met tegenargumenten aanzien voor een betoog.
  • Het doel van één alinea verwarren met het doel van de hele tekst.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

  • (geen)

Onderwerpen die dit ondersteunt