Prioriteit: 🔴 Hoog

In 3 van de 3 examenjaren, en het zwaarste vraagtype: per tijdvak 7–14 vragen, samen circa 10 tot ruim 20 punten. Vaak in tabelvorm met een staffel (“indien vier elementen juist 3p”).

Wat moet je kunnen?

  • Per bron standpunt en hoofdargumenten vastleggen, en daarmee overeenkomsten en verschillen benoemen.
  • Een verschil formuleren met beide kanten (“bron 1 vindt X, bron 2 juist Y”).
  • In een tabel per uitspraak aangeven in welke bron(nen) die voorkomt.
  • Een argument uit de ene bron ontkrachten met een andere bron.

De kern

Voorbereiding: maak per bron een mini-tabel: bron | standpunt | argumenten | bijzonderheden.

VraagvormWat moet je doen?
”Typeer het verschil tussen bron X en Y”beide kanten noemen, over hetzelfde aspect
”In bron 1 en 2 wordt een vrijwel identieke reden gegeven … vat samen”de gemeenschappelijke kern, algemeen
”Wordt dit argument ook in een andere bron gebruikt?“elke bron checken; “in geen andere bron” kan juist zijn
tabel: tekst 1 / tekst 2 / allebei / geen van beideper uitspraak zoeken, niet gokken
”Citeer de zin uit bron 5 … én de zin uit bron 6 waarmee dit kan worden ontkracht”twee citaten die over hetzelfde gaan

Scoring: tabellen gaan met een staffel, dus vul altijd alles in: gedeeltelijk goed levert punten op.

Zo wordt het gevraagd

  • “Komt de hoofdgedachte van tekstfragment 1 wel of niet overeen met de hoofdgedachte van tekst 1? Leg je antwoord uit.” (2025-2 vraag 18).
  • Per bron één argument vóór en één tegen, in een tabel (2025-2 vraag 32, 5p, de zwaarste vraag van dat examen).
  • “Uit tekst 4 en tekst 5 zijn duidelijk verschillende antwoorden af te leiden op de vraag …” met zinsaanvulling (2026-2 vraag 28).
  • Zes uitspraken: tekst 1, tekst 2, allebei of geen van beide (2026-2 vraag 9, 4p).
  • Acht uitspraken: wel of niet besproken in bron 1 t/m 4 (2026-1 vraag 17–18, 3p + 3p).

Zo formuleer je het antwoord. Geef bij “wel of niet overeen” eerst je oordeel en daarna het inhoudelijke verschil of de overeenkomst, met wat de ene bron zegt tegenover de andere. Vul een tabel per cel in met één element, zonder uitleg die niet gevraagd is.

Zo scoor je de punten. Tabellen en keuzelijsten worden met een staffel gescoord: bij 2026-2 vraag 9 4p voor zes juist, 3p voor vijf, 2p voor vier, 1p voor drie. Bij 2025-2 vraag 18 is er 1p, alleen als oordeel en uitleg allebei juist zijn; bij 2025-2 vraag 32 (5p) telt elk vakje van de tabel.

Uitgewerkt voorbeeld

Verschil formuleren (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 10)

Bron 1: “Boosheid is nuttig, zolang je haar gebruikt om onrecht aan te kaarten.” Bron 2: “Boosheid is altijd schadelijk, ook als de aanleiding terecht is.”

  1. Aspect: is boosheid ooit nuttig?
  2. Bron 1: ja, als ze tegen onrecht gericht is.
  3. Bron 2: nee, ook dan niet. Antwoord: “Volgens bron 1 kan boosheid nuttig zijn als die gericht is tegen onrecht, terwijl bron 2 boosheid altijd schadelijk vindt.” ✓ beide kanten, hetzelfde aspect

Tabel "welke tekst?" (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 9)

Uitspraak: “Straattaal ontstaat vooral in multiculturele wijken.”

  1. Zoek in tekst 1: staat het er (in andere woorden)? Ja, alinea 3.
  2. Zoek in tekst 2: nee, tekst 2 noemt alleen sociale media als bron.
  3. Antwoord: alleen tekst 1. Herhaal voor elke uitspraak; controleer aan het eind of je niet overal “allebei” hebt gezet.

Valkuilen

  • Maar één kant van een verschil noemen: kost vaak de helft van de punten.
  • Vergelijken op verschillende aspecten (“bron 1 vindt het nuttig, bron 2 noemt een onderzoek”).
  • Een overeenkomst die te algemeen is (“beide gaan over boosheid”).
  • Te snel “allebei” invullen: controleer elke bron apart.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt