Prioriteit: 🔴 Hoog
In 3 van de 3 onderzochte examenjaren, met 12 tot 21 punten per tijdvak. Vaste staffel in het correctievoorschrift (“indien vier elementen juist 3p, drie juist 2p …”).
Wat moet je kunnen?
- Uitspraken of items labelen volgens een gegeven indeling (wel/niet besproken, positief/negatief, tekst 1/2/allebei/geen).
- Kies N uit M en koppelen met overbodige opties.
- Informatie uit meerdere alinea’s of bronnen combineren tot één redenering of conclusie.
De kern
| Vorm | Voorbeeld | Let op |
|---|---|---|
| wel/niet besproken | ”Geef per uitspraak aan of deze wel of niet besproken wordt in bron 1–4." | "wel” = het staat er echt, niet: het past erbij |
| kies N uit M | ”Welke twee van onderstaande vijf adviezen …?“ | streep eerst de duidelijk foute weg |
| koppelen | ”Een drogreden kan slechts één keer worden gebruikt.” | er zijn overbodige opties |
| categoriseren | niet bruikbaar / argumentatie / pakkend voorbeeld | lees de categorieën eerst |
| synthese in tabel | constatering + voorstel + hoofdargument | elk vakje is een element |
Aanpak
- Lees eerst de categorieën, dan de tekst.
- Zoek per item de plek in de tekst op; beslis niet op gevoel.
- Een uitspraak die maar half klopt, is meestal “niet”.
- Vul altijd alles in: geen aftrek voor fout, en de staffel beloont gedeeltelijk goed.
Zo wordt het gevraagd
- “Geef per uitspraak aan of deze wel of niet besproken wordt in een of meer van de bronnen 1 tot en met 4” (2026-1 vraag 17–18, 3p + 3p).
- “Welke twee van onderstaande vijf adviezen zijn het meest in lijn met alinea 5 en 6?” (2026-2 vraag 3).
- Vier visies en vier maatregelen combineren in een tabel (2026-1 vraag 27, 4p).
- Alinea’s in drie groepen indelen met elk een centraal probleempunt (2025-2 vraag 5, 3p).
- Per leerling: tekst niet bruikbaar, bruikbaar voor argumentatie of voor een pakkend voorbeeld (2026-2 vraag 24).
Uitgewerkt voorbeeld
Wel/niet besproken (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 17)
Uitspraken over een voorstel om vlees duurder te maken; bronnen 1–4.
Uitspraak Zoektocht Antwoord 1. Boeren moeten gecompenseerd worden. bron 3, alinea 4: “boeren krijgen een overgangsvergoeding” wel 2. Duurder vlees leidt tot minder vleesconsumptie. alleen gesuggereerd in bron 2, niet gezegd niet 3. De maatregel is in andere landen al getest. bron 4 noemt Denemarken wel 4. Supermarkten verdienen er meer aan. nergens niet Controle: je hebt elk item aan een concrete plek gekoppeld (of vastgesteld dat die er niet is). ✓
Twee uit vijf (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 3)
- Vat alinea 5 en 6 samen in één zin (bijv. “rustig blijven en eerst navragen”).
- Loop de vijf adviezen langs: welke passen precies bij die zin?
- Streep adviezen weg die tegen de alinea ingaan of er niets mee te maken hebben.
Valkuilen
- “Wel besproken” invullen omdat iets logisch lijkt.
- Een vakje leeg laten.
- Bij koppelen één optie twee keer gebruiken als dat niet mag.
- Bij synthese één van de gevraagde elementen vergeten.
Test jezelf
De staffel is "4 juist 3p, 3 juist 2p, 2 juist 1p". Je hebt 3 van de 4 goed. Hoeveel punten?
2 punten.
Een uitspraak staat half in de tekst: het eerste deel klopt, het tweede niet. Wel of niet besproken?
Meestal niet: de hele uitspraak moet kloppen.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2026 tijdvak 1, vraag 17, 18 en 27: wel/niet besproken, visies en maatregelen in een tabel (3p + 3p + 4p)
- 2026 tijdvak 2, vraag 9 en 24: tekst 1/2/allebei/geen, bruikbaarheid per leerling (4p + 2p)
- 2025 tijdvak 2, vraag 5 en 26: alinea’s groeperen, situaties per trede indelen (3p + 2p)
- 2026 tijdvak 1, vraag 35: drie reacties koppelen aan zeven relaties (3p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 3 onderzochte examenjaren (2024–2026) — 100%. Valt vaak samen met Vraagtype — bronnenvergelijking.
- 2024 tijdvak I: vraag 17, 19, 20 (drogredenen matchen, 3p), 35, 37, 38.
- 2024 tijdvak II: vraag 4 (4p), 9, 26, 29, 30, 39, circa 17 punten.
- 2025 tijdvak I: vraag 4, 5, 17, 18, 32 (volgorde-opdracht), circa 12 punten.
- 2025 tijdvak II: vraag 5, 21, 25, 26, 31, 32 (5p), 35, 37.
- 2026 tijdvak 1: vraag 13, 17, 18, 19, 25, 27 (4p), 35 (matching met vier overbodige opties), 21 punten.
- 2026 tijdvak 2: vraag 1, 3, 5, 9 (4p), 14, 24, 26, 14 punten.
Oorspronkelijke vindplaatsen (oude notitie)
- 2024 tijdvak I: vraag 17, 19, 20, 35, 37, 38.
- 2024 tijdvak II: vraag 4, 9, 26, 29, 30, 39 (~17p).
- 2025 tijdvak I: vraag 4, 5, 17, 18, 32 (~12p).
- 2025 tijdvak II: minstens 7 vragen (5, 21, 25, 26, 31, 32, 35, 37).
- 2026 tijdvak 1: vraag 13, 17, 18, 19, 25, 27, 35 (~21p).
- 2026 tijdvak 2: vraag 1, 3, 5, 9, 14, 24, 26 (~14p).
- Aanwezig in 3 van de 3 onderzochte examenjaren, elk tijdvak 6-8 vragen, vaak overlappend met bronnenvergelijking. Herkenbaar aan tabel-/matchingformat (“Neem de nummers over en zet daarachter…”) met partial-credit-scoring (“indien N elementen juist”).