Prioriteit: 🔴 Hoog

In 6 van de 8 examenjaren, bijna altijd als tussenstap in een grotere berekening: g L⁻¹ ↔ mol L⁻¹, of mol uit concentratie × volume.

Wat moet je kunnen?

  • Omrekenen tussen massaconcentratie (g L⁻¹, mg L⁻¹) en molariteit (mol L⁻¹).
  • De chemische hoeveelheid berekenen uit concentratie en volume.
  • De molariteit van een handelsoplossing berekenen uit massapercentage en dichtheid.
  • Rekenen aan verdunnen.

De kern

NotatieBetekenis
of concentratie van X in mol L⁻¹
0,50 M0,50 mol L⁻¹ (“molair”)
g L⁻¹ of mg L⁻¹massaconcentratie: deel door voor mol L⁻¹
  • is het volume van de oplossing, niet van het oplosmiddel, in liter (1 mL = 10⁻³ L).
  • Bij verdunnen blijft het aantal mol gelijk; alleen het volume verandert.
  • Handelsoplossing: neem 1,00 L → massa = → massa opgeloste stof = massapercentage × massa → mol.

Zo wordt het gevraagd

  • Omrekenen van massaconcentratie (mg L⁻¹) naar molariteit (mol L⁻¹) (2023-2 vraag 1).
  • Van g/L naar mol/L (2025-2 vraag 3 en 26), of van µmol per kg lichaamsgewicht naar g per L urine (2025-2 vraag 20).
  • Gegeven M en 10 mL: eerst het aantal mol berekenen (2024-2 vraag 9).
  • Concentraties als “4·10⁻⁶ M” gebruiken voor een verhouding of percentage (2023-1 vraag 9).

Zo formuleer je het antwoord. Werk in een vaste keten en schrijf elke stap op met eenheid: massa → mol (delen door de molaire massa) → per liter (delen door het volume in L). Vermeld de molaire massa die je gebruikt en geef de uitkomst in het juiste aantal significante cijfers.

Zo scoor je de punten. Bij 2023-2 vraag 1 1p voor de molaire massa en 1p voor de rest van de berekening. Grotere rekenvragen scoren per omrekenstap (2025-2 vraag 26: 1p voor de verwerking van de molaire massa, dan 1p per volgende stap).

Uitgewerkt voorbeeld

mg L⁻¹ naar mol L⁻¹ (examenstijl, vergelijk 2023-2 vraag 1)

Drinkwater bevat 50 mg L⁻¹ nitraat (NO₃⁻, = 62,00 g mol⁻¹). Bereken de molariteit.

  1. g
  2. 8,1·10⁻⁴ mol L⁻¹

Molariteit van een handelsoplossing

Geconcentreerd zoutzuur: 37 massa-% HCl, g mL⁻¹ ( HCl = 36,46).

  1. Neem 1,00 L: massa g
  2. Massa HCl: g
  3. mol, dus 12 mol L⁻¹

Controle: geconcentreerd zoutzuur is ongeveer 12 M. ✓

Valkuilen

  • Rekenen met mL in plaats van L.
  • Met het volume van het oplosmiddel rekenen in plaats van de oplossing.
  • mg en g door elkaar halen (factor 1000).
  • Bij een handelsoplossing de dichtheid vergeten en 1 L = 1000 g nemen.
  • Bij verdunnen denken dat het aantal mol verandert.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt