Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren, bijna altijd als tussenstap in een grotere berekening: g L⁻¹ ↔ mol L⁻¹, of mol uit concentratie × volume.
Wat moet je kunnen?
- Omrekenen tussen massaconcentratie (g L⁻¹, mg L⁻¹) en molariteit (mol L⁻¹).
- De chemische hoeveelheid berekenen uit concentratie en volume.
- De molariteit van een handelsoplossing berekenen uit massapercentage en dichtheid.
- Rekenen aan verdunnen.
De kern
| Notatie | Betekenis |
|---|---|
| of | concentratie van X in mol L⁻¹ |
| 0,50 M | 0,50 mol L⁻¹ (“molair”) |
| g L⁻¹ of mg L⁻¹ | massaconcentratie: deel door voor mol L⁻¹ |
- is het volume van de oplossing, niet van het oplosmiddel, in liter (1 mL = 10⁻³ L).
- Bij verdunnen blijft het aantal mol gelijk; alleen het volume verandert.
- Handelsoplossing: neem 1,00 L → massa = → massa opgeloste stof = massapercentage × massa → mol.
Zo wordt het gevraagd
- Omrekenen van massaconcentratie (mg L⁻¹) naar molariteit (mol L⁻¹) (2023-2 vraag 1).
- Van g/L naar mol/L (2025-2 vraag 3 en 26), of van µmol per kg lichaamsgewicht naar g per L urine (2025-2 vraag 20).
- Gegeven M en 10 mL: eerst het aantal mol berekenen (2024-2 vraag 9).
- Concentraties als “4·10⁻⁶ M” gebruiken voor een verhouding of percentage (2023-1 vraag 9).
Zo formuleer je het antwoord. Werk in een vaste keten en schrijf elke stap op met eenheid: massa → mol (delen door de molaire massa) → per liter (delen door het volume in L). Vermeld de molaire massa die je gebruikt en geef de uitkomst in het juiste aantal significante cijfers.
Zo scoor je de punten. Bij 2023-2 vraag 1 1p voor de molaire massa en 1p voor de rest van de berekening. Grotere rekenvragen scoren per omrekenstap (2025-2 vraag 26: 1p voor de verwerking van de molaire massa, dan 1p per volgende stap).
Uitgewerkt voorbeeld
mg L⁻¹ naar mol L⁻¹ (examenstijl, vergelijk 2023-2 vraag 1)
Drinkwater bevat 50 mg L⁻¹ nitraat (NO₃⁻, = 62,00 g mol⁻¹). Bereken de molariteit.
- g
- 8,1·10⁻⁴ mol L⁻¹
Molariteit van een handelsoplossing
Geconcentreerd zoutzuur: 37 massa-% HCl, g mL⁻¹ ( HCl = 36,46).
- Neem 1,00 L: massa g
- Massa HCl: g
- mol, dus 12 mol L⁻¹
Controle: geconcentreerd zoutzuur is ongeveer 12 M. ✓
Valkuilen
- Rekenen met mL in plaats van L.
- Met het volume van het oplosmiddel rekenen in plaats van de oplossing.
- mg en g door elkaar halen (factor 1000).
- Bij een handelsoplossing de dichtheid vergeten en 1 L = 1000 g nemen.
- Bij verdunnen denken dat het aantal mol verandert.
Test jezelf
Je verdunt 10,0 mL 0,50 M tot 250 mL. Wat is de nieuwe concentratie?
0,020 M
Hoeveel mol zit er in 10 mL van een 0,50 M oplossing?
5,0·10⁻³ mol
Hoeveel mol opgeloste stof zit in 2,0 L van een 4·10⁻⁶ M oplossing?
8·10⁻⁶ mol
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren — 75%.
Examen Vraag Antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 3 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 20 · 3 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 26 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 9 · 2 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 9 · 2 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 1 · 2 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 10 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 23 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 19 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 25 · 2 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 26 · 2 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 24 · 3 punten antwoord Toelichting per vindplaats