Prioriteit: 🔴 Hoog
In 7 van de 8 examenjaren, vaak als basis van een hele opgave (knik, top, snijpunten, oppervlakte), met 2–3 vragen.
Wat moet je kunnen?
- Een functie met zonder absolute waarde schrijven per interval.
- De knik vinden en bepalen waar de grafiek differentieerbaar is.
- Vergelijkingen met oplossen door gevallen te splitsen (en te controleren).
De kern
| Vorm | Aanpak |
|---|---|
| knik in | |
| of , en controleer | |
| of | |
| functie met differentiëren | eerst per interval zonder strepen schrijven |
- In de knik is de grafiek niet differentieerbaar (links en rechts een andere helling).
- : stukken onder de -as worden omhoog gespiegeld.
- Zie Transformaties van grafieken.
Zo wordt het gevraagd
- , de knik van de grafiek (2026-2 vraag 2).
- , knik bij en snijpunten met een lijn (2025-2 vraag 14–15).
- : top links van de -as (2023-2 vraag 12–14).
- , “Absolute sinus” (2023-1 vraag 11–12).
Zo formuleer je het antwoord. Splits de functie bij het omslagpunt (waar de uitdrukking tussen de strepen nul is) in twee voorschriften zonder absolute waarde en zeg voor welk interval elk geldt. Werk daarna op het juiste stuk verder (afgeleide, top, snijpunten) en controleer of je oplossing in dat interval ligt.
Zo scoor je de punten. 1p per stap: bij 2023-2 vraag 12 1p voor het voorschrift zonder absolute waarde op het goede interval, 2p voor de afgeleide, 1p voor en 1p voor de oplossing. Bij 2025-2 vraag 14 kreeg wie met een verkeerd voorschrift voor het stuk verder werkte hooguit 3 van de 5 punten.
Uitgewerkt voorbeeld
Vergelijking met gevallen
Los op: .
- Geval : , voldoet niet (want ).
- Geval : ✓
- Controle: . Antwoord: .
Functie per interval (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 2)
- : (rc 3)
- : (rc )
- Knik in , punt ; de hellingen verschillen, dus niet differentieerbaar daar.
Valkuilen
- Een geval-oplossing niet terugcontroleren tegen de voorwaarde van dat geval.
- oplossen zonder te checken dat .
- Een functie met direct differentiëren.
Test jezelf
Los op: .
(kan niet) of .
Waar heeft knikken?
Waar : en .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 7 van de 8 examenjaren: 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 87,5%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 2 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 14 · 5 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 15 · 5 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 13 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 11 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 12 · 5 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 12 · 5 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 13 · 5 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 14 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 14 · 3 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 3 · 5 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 13 · 6 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 4 · 5 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 2: Vraag 2 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, gp(x) = x + |px − 1|, de “knik” in de grafiek is het kenmerk van de |·|-functie. Frasering: “De grafiek van gp heeft een knik.” Komt 1× voor, volledige vraag (4p) — bewijs dat de knikhoek 90° is via de hellingen van de twee lineaire stukken (product van hellingen = −1).
- 2025 tijdvak 2: Vraag 14 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, fa(x) = |a−x²|·x + 3x voor x≥0; de |a−x²|-term veroorzaakt de knik met x-coördinaat √a. Vraag 15 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, dezelfde functie fa gebruikt om het aantal snijpunten met lijn l te analyseren. Frasering: “De grafiek van fa heeft een knik met x-coördinaat √a.” Komt 2× voor, dominant thema van opgave “Drie keer over de lijn” (10 scorepunten samen).
- 2024 tijdvak 2: Vraag 13 (4p): kernonderdeel — de grafiek van (vermoedelijk) y=|f18(x)| snijdt y=2 in vier punten, wat in het correctievoorschrift leidt tot twee aparte kwadratische vergelijkingen (f18(x)=2 én f18(x)=−2), typerend voor het splitsen bij absolute waarden. Komt 1× voor, kernonderdeel van de vraag (opgavetitel “Absolute logaritme” verwijst hier direct naar).
- 2023 tijdvak 1: Vraag 11 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, opgavetitel “Absolute sinus”, f(x) = |sin(x) + ⅔√3| (absolute waarde toegepast op een sinusfunctie); in het antwoord expliciete controle “(want 1−⅔√3 ≥ 0)” op het teken binnen de absolute waarde. Vraag 12 (5p): in vraagstelling — de “kleine vlakdelen” ontstaan juist door de knik/spiegeling die de absolute waarde in de grafiek van f veroorzaakt. Komt 2× voor, dominant thema van de hele opgave “Absolute sinus” (8 scorepunten samen).
- 2023 tijdvak 2: Vraag 12 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x) = −3+|x|·√(x+3) met x≥−3, top T links van de y-as bepalen. Vraag 13 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, lijn k door P(−3,−3) en O snijdt de grafiek van f rechts van de y-as in punt S. Vraag 14 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, gebied V (ingesloten door f en lijn y=−3) gewenteld om lijn l. Frasering: “De functie f wordt gegeven door f(x) = −3+|x|·√(x+3) met x≥−3.” Dominant thema van de hele opgave “Absolute waarde en wortelfunctie” (15 scorepunten samen).
- 2022 tijdvak 2: Vraag 14 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — “Voor x < 1 geldt: f(x) = −x + 1 + (x−5)/(2x−5).” Dit wijst op f(x) = |x−1| + (x−5)/(2x−5) (de grafiek heeft expliciet “een knikpunt voor x = 1”, typisch voor een absolute-waardeterm; let op: pdftotext toont dit met een gewoon minteken, de absolutewaardestrepen zijn bij extractie weggevallen). Vraag 15 (6p): impliciet — de oplossing “2½ < x < 3” houdt rekening met alleen de tak x > 1 (rechts van het knikpunt), relevant voor de absolutewaardefunctie-structuur van f. Komt 2× voor, onderliggende structuur van opgave “Asymptoot”.
- 2022 tijdvak 3: Vraag 3 (5p): in vraagstelling — de grafiek van g (afgeleid van f, symmetrisch in x=5½) heeft in A(5½, 0) een knik, met twee verschillende raaklijnen links en rechts van A — kenmerkend voor een functie met een absolute-waarde-achtige knik (g = |f|). Komt 1× voor, ondersteunend/conceptueel (geen losse scorepunten voor de knik zelf, wel de aanleiding voor twee verschillende raaklijnen).
- 2021 tijdvak 1: Vraag 13 (6p): kernonderdeel — f(x) = ln(x) is in de opgave feitelijk ln|x| (“absolute natuurlijke logaritme”); correctievoorschrift werkt expliciet met ln(xC) = ln(xC) (want ln(xC) > 0) en −ln(xB) (want ln(xB) < 0) om punt B met negatieve x-coördinaat te behandelen. Frasering: opgavetitel zelf (“Absolute natuurlijke logaritme”). Komt 1× voor, maar volledig kernonderdeel van de hele opgave (6p).
- 2019 tijdvak 2: Vraag 4 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x) = |x−2|·(½x+2) + 1, knik in het punt A door de absolute waarde. Komt 1× voor, bepaalt de hele opzet van de opgave “Raaklijn in knikpunt” (5p).