Prioriteit: 🟢 Laag
Als apart onderwerp in 2 van de 8 examenjaren, maar de begrippen staan in bijna elke vraag. Ken ze paraat.
Wat moet je kunnen?
- De begrippen direct herkennen in een vraagstelling en weten wat er gevraagd wordt.
- Bij elk begrip de bijbehorende berekening kiezen.
De kern
| Begrip | Betekenis | Berekening |
|---|---|---|
| domein | toegestane -waarden | noemer , onder wortel , in |
| bereik | mogelijke -waarden | extremen, randpunten, asymptoten |
| nulpunt | vergelijking oplossen | |
| extreme waarde / top | lokaal max of min | met tekenwisseling |
| knik | punt waar linker- en rechterhelling verschillen | vaak bij |
| buigpunt | kromming wisselt | met tekenwisseling |
| randpunt | eindpunt van een begrensd domein | invullen |
| symmetrie in de -as | ||
| puntsymmetrie in |
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken exact tot welke waarde de helling van de grafiek van L nadert als t vanaf links tot 0 nadert.” (2023-1 vraag 10)
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de functie voor het juiste deel van het domein op, differentieer met de kettingregel en bereken de limiet van de afgeleide exact.
Zo scoor je de punten. 1p per stap: het functievoorschrift voor , de afgeleide van het wortelgedeelte, de hele afgeleide en de limiet (2023-1 vraag 10, 4p).
Valkuilen
- Een extreme waarde (een -waarde) verwarren met de plaats van het extreem (een -waarde).
- Het bereik opgeven zonder rekening te houden met randpunten of asymptoten.
- Een knik verwarren met een top: een knik kan ook midden op een stijgend stuk liggen.
Test jezelf
Geef domein en bereik van .
Domein , bereik .
Is symmetrisch? Zo ja, hoe?
: puntsymmetrisch in .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vraag uit een echt examen
- 2025 tijdvak 2, vraag 14: exact bewijzen waar de top van een functie ligt (5p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 2 van de 8 examenjaren: 2023, 2025 — 25%.
Examen Vraag Antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 14 · 5 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 10 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 11 · 3 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2025 tijdvak 2
- Vraag 14 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, begrippen “knik” en “top” gebruikt om de grafiek van fa te beschrijven (naast de gebruikelijke “buigpunt”/“extreme waarde”-vocabulaire).
- Komt 1× voor, ondersteunend vocabulaire voor de hele opgave “Drie keer over de lijn”.
- 2023 tijdvak 1
- Vraag 10 (4p): in vraagstelling — “In de oorsprong, bij t=0, zien we een knik” (niet-gladde grafiek, verschillende linker-/rechterhelling).
- Vraag 11 (3p): in vraagstelling — “de toppen A en B van de grafiek van f”, “de toppen die horen bij de eerste twee maxima van f rechts van de y-as” (extremen identificeren).
- Komt 2× voor, beide keren als begripskader om een grafiek te beschrijven vóór de eigenlijke berekening.