Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren, als ondersteunende stap in bijna elke differentieervraag. Er zijn geen losse punten voor, maar zonder deze regel lukt geen enkele afgeleide.
Wat moet je kunnen?
- Een functie die uit meerdere termen bestaat term voor term differentiëren.
- Termen eerst herschrijven als macht (, , ) voordat je differentieert.
- De regel combineren met de product-, quotiënt- en kettingregel per term.
De kern
| Term | Herschrijven | Afgeleide |
|---|---|---|
- Bij een product of quotiënt mag je níet term voor term werken: gebruik de Productregel of Quotiëntregel.
- Zie ook Standaardafgeleiden.
Zo wordt het gevraagd
- term voor term differentiëren (2024-1 vraag 1).
- geeft (2023-1 vraag 1).
- uit een parametervoorstelling (2026-2 vraag 9).
- differentiëren (2022-1 vraag 11).
Zo formuleer je het antwoord. Differentieer elke term apart en schrijf de hele afgeleide in één regel op; een constante factor blijft staan, een losse constante valt weg. Schrijf wortels eerst als macht () voordat je differentieert.
Zo scoor je de punten. De afgeleide is vaak een eigen punt: bij 2023-1 vraag 1 1p voor , 1p voor en 1p voor het minimum; bij 2022-1 vraag 11 (7p) is het eerste punt. Een fout in één term kost volgens regel 1 een punt.
Uitgewerkt voorbeeld
Herschrijven en differentiëren (examenstijl, vergelijk 2024-1 vraag 1)
- Herschrijf: , dus
- Term voor term:
Drie soorten termen
(de constante valt weg).
Valkuilen
- De constante laten staan in de afgeleide.
- differentiëren als (dat is geen somregel maar een product; herschrijf eerst).
- Een product term voor term differentiëren: .
Test jezelf
Differentieer .
.
Differentieer .
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren: 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 75%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 9 · 5 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 1 · 4 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 2 · 5 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 9 · 6 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 15 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 11 · 7 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 1 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 1 · 8 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 6 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 9 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 16 · 6 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 2: Vraag 9 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — x’(t) = cos(t)+3sin(3t) en y’(t) = −sin(t)+3cos(3t), term voor term differentiëren van een som/verschil. Komt 1× voor, noodzakelijke tussenstap (geen losse scorepunten specifiek voor de regel).
- 2025 tijdvak 1: Vraag 1 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — differentiëren van de som/verschil x⁴ − 30x² term voor term. Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen vraag 1.
- 2024 tijdvak 1: Vraag 1 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — differentiëren van x⁵ − 3x^(3/2) term voor term. Komt 1× voor, ondersteunende stap.
- 2024 tijdvak 2: Vraag 2 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — f(x)=72−x³ term voor term differentiëren. Vraag 9 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — f(x)=ax²+bx+c term voor term differentiëren tot f’(x)=2ax+b. Komt 2× voor, beide keren ondersteunende stap (geen losse scorepunten specifiek hiervoor).
- 2023 tijdvak 1: Vraag 1 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — 2x + 1/x term voor term gedifferentieerd tot f’(x) = 2 − 1/x². Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen vraag 1.
- 2023 tijdvak 2: Vraag 15 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — f(x) = −0,00004x⁴+0,012x²+2,3 term voor term differentiëren tot f’(x) en f”(x). Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen vraag 15.
- 2022 tijdvak 1: Vraag 11 (7p): zichtbaar in correctievoorschrift — differentiëren van x² − 2x√x + x term voor term. Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen een grotere vraag.
- 2022 tijdvak 2: Vraag 1 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — f(x) bestaat uit twee termen 2(2x−1)³+3(2x−1)² die term voor term gedifferentieerd worden. Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen vraag 1.
- 2021 tijdvak 1: Vraag 1 (8p): zichtbaar in correctievoorschrift — f(x) = x − x² term voor term gedifferentieerd: f’(x) = 1 − 2x. Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen vraag 1.
- 2021 tijdvak 2: Vraag 6 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — f_p’(x)=x³−3x²+p, differentiëren van ¼x⁴−x³+px term voor term. Vraag 9 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — A(x)=x/100−ln(1+x/100) term voor term gedifferentieerd. Komt 2× voor, ondersteunende stap binnen een groter antwoord.
- 2021 tijdvak 3: Vraag 16 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — f’(x)=3x²−12x+12 ontstaat door f(x)=x³−6x²+12x−9 term voor term te differentiëren (som van machtstermen). Komt 1× voor, ondersteunende stap binnen vraag 16.