Prioriteit: 🔴 Hoog

In 6 van de 8 examenjaren, als rekenstap in het correctievoorschrift van een raaklijn-, extreem- of bewijsvraag.

Wat moet je kunnen?

  • Een breukfunctie differentiëren met de quotiëntregel.
  • De afgeleide vereenvoudigen tot een handige vorm (teller uitwerken, noemer laten staan).
  • De regel combineren met de Kettingregel en met goniometrische of -functies.

De kern

  • Ezelsbruggetje: “noemer maal afgeleide teller min teller maal afgeleide noemer, gedeeld door noemer in het kwadraat”.
  • Laat de noemer meestal staan; werk alleen de teller uit.
  • bij een breuk betekent: de teller is 0 (en de noemer niet).
  • Is de teller een constante, dan kan het ook als macht: (zie Standaardafgeleiden).

Zo wordt het gevraagd

  • differentiëren voor de rc van een raaklijn in (2023-2 vraag 1).
  • van (2024-2 vraag 11).
  • in een extreemvraag (2026-1 vraag 14).
  • , met de kettingregel in de noemer (2022-1 vraag 8).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf uit met en apart erbij, vul in en herleid pas daarna (haakjes!). Bij “stijgt/daalt”: laat zien dat de teller van altijd positief of negatief is en de noemer (een kwadraat) positief.

Zo scoor je de punten. Bij 2023-2 vraag 1 2p voor de afgeleide (fout toegepaste quotiëntregel: hooguit 1 van die 2) en 1p voor . Bij 2024-2 vraag 11 1p voor de afgeleide, 1p voor het herleiden en 1p voor de conclusie dat negatief is.

Uitgewerkt voorbeeld

Raaklijn aan een breukfunctie (examenstijl, vergelijk 2023-2 vraag 1)

. Bereken de rc van de raaklijn in .

Uitwerken tot één term (examenstijl, vergelijk 2024-2 vraag 11)

De afgeleide is overal negatief: de grafiek daalt op elk interval van het domein.

Valkuilen

  • De teller omdraaien () en zo het teken fout krijgen.
  • De noemer niet kwadrateren.
  • Haakjes vergeten om en als die uit meerdere termen bestaan.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)