Prioriteit: π Midden
In 4 van de 8 examenjaren, vaak met vermogen () of met een frontaal oppervlak dat je uit een figuur bepaalt (3β4p).
Wat moet je kunnen?
- gebruiken, inclusief het frontaal oppervlak bepalen.
- Het vermogen berekenen dat nodig is tegen luchtweerstand in ().
- De eindsnelheid van een vallend voorwerp berekenen of verklaren.
De kern
| Symbool | Betekenis |
|---|---|
| dichtheid van de lucht (hoger dichter bij de grond) | |
| luchtweerstandscoΓ«fficiΓ«nt (vormafhankelijk) | |
| frontaal oppervlak (loodrecht op de bewegingsrichting) |
- Twee keer zo snel: 4 keer zoveel luchtweerstand en 8 keer zoveel vermogen.
- Eindsnelheid bij vallen: , dus .
- Totale weerstand bij fietsen of rijden: rolweerstand (constant) + luchtweerstand (zie Wrijvingskracht en Vermogen).
Zo wordt het gevraagd
- Frontaal oppervlak bepalen uit de figuur en de luchtweerstandskracht berekenen (2024-1 vraag 2, 4p).
- Luchtweerstandsterm opnemen in de vermogenformule van een schaatser (2025-1 vraag 3).
- Energieverlies per seconde van een satelliet door luchtweerstand (2022-2 vraag 22, 4p).
- Afname van de eindsnelheid verklaren door toenemende luchtdichtheid bij het dalen (2019-2 vraag 6).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf en bepaal de ontbrekende grootheid (frontaal oppervlak uit de figuur met de schaal, dichtheid uit een tabel). Bij vermogen: , dus de luchtweerstand geeft een term met . Bij constante snelheid is de voortstuwende kracht gelijk aan de totale weerstand.
Zo scoor je de punten. 1p per gebruikte formule en 1p per bepaalde grootheid: bij 2022-2 vraag 22 (4p) 1p voor , 1p voor , 1p voor de dichtheid (binnen een marge) en 1p voor completeren. Bij 2024-1 vraag 2 krijg je een apart punt voor het inzicht hoe je de schaal van de tekening bepaalt.
Uitgewerkt voorbeeld
kg/mΒ³, , mΒ², m/s.
- N
- W
Valkuilen
- Het zijaanzicht gebruiken als frontaal oppervlak.
- Het kwadraat van vergeten, of km/h invullen.
- Denken dat een vallend voorwerp blijft versnellen.
Test jezelf
Een parachutist (80 kg, , mΒ²) valt zonder parachute. Bereken de eindsnelheid ( kg/mΒ³).
m/s.
Waarom neemt de eindsnelheid af als een parachutist dieper in de atmosfeer komt?
De luchtdichtheid neemt toe, dus bij dezelfde snelheid is groter.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2024 tijdvak 1, vraag 3: totale weerstandskracht tijdens de laatste mijl (2p) Β· antwoord Β· uitwerkbijlage
- 2022 tijdvak 2, vraag 24: hoogteverlies per omwenteling van een satelliet (4p) Β· antwoord Β· uitwerkbijlage
- 2019 tijdvak 2, vraag 4: stopconditie en luchtwrijving in een model (4p) Β· antwoord
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 8 examenjaren β 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2025 tijdvak 1 vraag 3 Β· 3 punten antwoord β 2024 tijdvak 1 vraag 2 Β· 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 1 vraag 3 Β· 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 2 vraag 8 Β· 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 2 vraag 9 Β· 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 2 vraag 22 Β· 4 punten antwoord β 2022 tijdvak 2 vraag 24 Β· 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 2 vraag 4 Β· 4 punten antwoord β 2019 tijdvak 2 vraag 6 Β· 3 punten antwoord β Toelichting per vindplaats