Prioriteit: πŸ”΄ Hoog

In 7 van de 8 examenjaren, meestal in combinatie met energie of arbeid: een remweg, een energieverlies of een wrijvingskracht uit een diagram (2–4p).

Wat moet je kunnen?

  • gebruiken en de normaalkracht goed bepalen (ook op een helling).
  • Een wrijvingskracht berekenen uit een versnelling of een energieverlies.
  • Een remweg berekenen met de arbeid van de wrijvingskracht.
  • Onderscheid maken tussen schuifwrijving, rolweerstand en luchtweerstand.

De kern

SoortHangt af van
schuifwrijvingnormaalkracht en materialen, niet van de snelheid
rolweerstandnormaalkracht (vrijwel constant)
luchtweerstandsnelheid: (zie Luchtweerstandskracht)
  • Op een horizontale vloer: . Op een helling: .
  • Zolang een voorwerp stilstaat, is de wrijving precies zo groot als nodig (hoogstens ).
  • Energieverlies door wrijving is gelijk aan de arbeid van de wrijvingskracht (zie Arbeid).

Zo wordt het gevraagd

  • Remweg van een rotsblok aangetoond met de arbeid van de schuifwrijvingskracht (2026-2 vraag 6, 4p).
  • Wrijvingskracht op een helling uit de versnelling en de zwaartekrachtcomponent langs de helling (2021-3 vraag 2, 4p).
  • Gemiddelde wrijvingskracht uit het energieverlies in een (E,t)-diagram (2021-2 vraag 6, 4p).
  • Rolweerstandskracht uit de helling van een -diagram (2024-2 vraag 6).

Zo formuleer je het antwoord. Gebruik de arbeid: is gelijk aan het energieverlies ( of het verschil tussen twee energieΓ«n in een diagram). Bij schuifwrijving: met op een horizontaal vlak . Uit een -diagram is de wrijvingskracht de helling.

Zo scoor je de punten. Bij 2026-2 vraag 6 (4p) 1p voor , 1p voor en , 1p voor met de juiste en 1p voor completeren. Bij 2024-2 vraag 6 1p voor en 1p voor completeren met significantie.

Uitgewerkt voorbeeld

Remweg (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 6)

Een blok glijdt met 8,0 m/s over een vlakke vloer; . Bereken de remweg.

  1. :
  2. 6,5 m

Controle: de massa valt weg; een grotere geeft een kortere remweg. βœ“

Wrijving op een helling (examenstijl, vergelijk 2021-3 vraag 2)

Een skiΓ«r (80 kg) glijdt een helling van 20Β° af met een versnelling van 2,5 m/sΒ².

  1. Langs de helling:
  2. 68 N

Valkuilen

  • gebruiken op een helling.
  • De maximale statische wrijving gebruiken terwijl het voorwerp stilstaat en de duwkracht kleiner is.
  • Denken dat schuifwrijving groter wordt bij een hogere snelheid.
  • De wrijvingsarbeid positief nemen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

  • (geen: basisbegrip)

Onderwerpen die dit ondersteunt