Prioriteit: π’ Laag
In 2 van de 8 examenjaren (2023, 2026), als afleiding uit energiebehoud en als berekening voor een maan, de zon of een zwart gat.
Wat moet je kunnen?
- afleiden uit energiebehoud.
- De ontsnappingssnelheid berekenen voor een hemellichaam, of met de schwarzschildstraal.
De kern
- De massa van het voorwerp valt weg.
- Afleiding: totale energie op het oppervlak () is gelijk aan die op oneindig (0 + 0), zie Gravitatie-energie.
- Schwarzschildstraal: straal waarbij de ontsnappingssnelheid gelijk is aan (zwart gat).
- Aarde: ongeveer 11 km/s.
Zo wordt het gevraagd
- βBereken deze ontsnappingssnelheid met behulp van de gegevens in tabel 1.β (2026-2 vraag 7)
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf op, werk om naar en vul uit Binas en en uit de opgave in.
Zo scoor je de punten. 1p voor het inzicht , 1p voor het opzoeken en gebruiken van , en , 1p voor het completeren; bij niet consequent omgaan met mintekens vervalt het derde punt (2026-2 vraag 7).
Valkuilen
- De straal van een baan gebruiken in plaats van de straal van het hemellichaam (of de afstand vanaf het middelpunt).
- De factor 2 vergeten (dan krijg je de baansnelheid ).
- Bij een afleiding alleen getallen invullen.
Test jezelf
Bereken de ontsnappingssnelheid van een maantje met kg en km.
m/s.
Hoe groot is de schwarzschildstraal van de zon ( kg)?
m.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vraag uit een echt examen
- 2023 tijdvak 2, vraag 25: schwarzschildstraal van een zwart gat berekenen (2p)
Alle vindplaatsen
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)