Prioriteit: ๐Ÿ”ด Hoog

In 6 van de 8 examenjaren, vrijwel altijd als of als energieverlies door wrijving (3โ€“4p).

Wat moet je kunnen?

  • Arbeid berekenen met en het teken goed bepalen.
  • Arbeid bepalen als oppervlakte onder een (F,s)-diagram.
  • Met een kracht, afstand of snelheid berekenen.
  • Wrijvingsarbeid bepalen uit een energieverlies in een diagram.

De kern

SituatieArbeid
kracht in de bewegingsrichtingpositief, energie wordt toegevoerd
kracht tegen de beweging in (wrijving, remmen)negatief, energie wordt onttrokken
kracht loodrecht op de beweging (normaalkracht, )nul
variabele krachtoppervlakte onder het (F,s)-diagram
  • is de som van de arbeid van alle krachten (of de arbeid van ).
  • Arbeid per seconde is vermogen: (zie Vermogen).
  • Energiebalans met wrijving: zie Wet van behoud van energie.

Zo wordt het gevraagd

  • gelijkgesteld aan over de indrukafstand van 20 mm (2023-2 vraag 2, 4p).
  • Arbeid als oppervlakte onder het (F,s)-diagram om twee skiโ€™s te vergelijken (2023-1 vraag 3, 4p).
  • Arbeid van de wrijvingskracht uit het energieverlies in een (E,t)-diagram (2021-3 vraag 7, 4p).
  • Energieverlies per seconde door luchtweerstand als arbeid per tijdseenheid (2022-2 vraag 22).

Zo formuleer je het antwoord. Kies de energieaanpak en schrijf hem op: en (of: wrijvingsarbeid = energieverlies). Vul in, reken de gevraagde grootheid uit en vergelijk die aan het eind met de norm of de vraag. Bij een (F,s)-diagram: arbeid = oppervlakte onder de grafiek.

Zo scoor je de punten. 1p per gebruikte relatie, 1p voor het completeren van de berekening en eventueel 1p voor de vergelijking: bij 2023-2 vraag 2 (4p) 1p voor , 1p voor met , 1p voor de berekening van en 1p voor de vergelijking met de norm.

Uitgewerkt voorbeeld

Remkracht bij een impact (examenstijl, vergelijk 2023-2 vraag 2)

Een hoofd (5,0 kg) raakt met 6,0 m/s een helm en komt over 20 mm tot stilstand. Bereken de gemiddelde remkracht.

  1. J
  2. N

Kracht onder een hoek

Je trekt een slee 10 m met een kracht van 50 N onder 30ยฐ met de grond. J

Valkuilen

  • De hoek vergeten of gebruiken in plaats van .
  • mm niet omrekenen naar m.
  • Arbeid van de normaalkracht meetellen (die is nul bij beweging langs het oppervlak).
  • Bij een (F,s)-diagram de hokjes tellen zonder de eenheid per hokje te bepalen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt