Prioriteit: 🔴 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren, vaak als opgave met “bewegingsvergelijkingen”, met 2–3 vragen over snelheid, raaklijn aan de baan of het moment waarop iets gebeurt.

Wat moet je kunnen?

  • De snelheidsvector en baansnelheid berekenen.
  • De raaklijn aan de baan opstellen met de snelheidsvector als richting.
  • De versnellingsvector en baanversnelling bepalen.

De kern

GrootheidFormule
plaats
snelheidsvector
baansnelheid
versnellingsvector
baanversnelling
  • Raaklijn in : door het punt met richtingsvector ; rc (als ).
  • Horizontale raaklijn: (en ); verticale: .
  • Zie Parametervoorstelling en Afgeleide functie.

Zo wordt het gevraagd

  • Snelheidsvector gegeven, baansnelheid is de lengte daarvan (2026-1 vraag 10).
  • en bepalen de richting van de raaklijn aan de baan in het zelfsnijpunt (2026-2 vraag 9).
  • “Bewijs dat op t = 5 de snelheid van P inderdaad … keer zo groot is als die van Q” (2025-2 vraag 2, 4p).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf en als aparte stappen op, de snelheidsvector is en de baansnelheid . Voor de richting van de raaklijn gebruik je dezelfde vector; bij een vergelijking van snelheden reken je beide snelheden uit en vergelijk je ze.

Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 2 (4p) 1p voor de afgeleiden van P, 1p voor , 1p voor de snelheid van Q en 1p voor de vergelijking. Bij 2026-1 vraag 10 1p voor de baansnelheid, 1p voor het beschrijven hoe je het minimum vindt en 1p voor de waarde van t.

Uitgewerkt voorbeeld

Raaklijn aan de baan (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 9)

, . Geef een vergelijking van de raaklijn in en bereken de baansnelheid daar.

  1. , ; in :
  2. Punt:
  3. rc : raaklijn , dus
  4. Baansnelheid:

Constante baansnelheid

, (cirkelbeweging).

  1. : constant.
  2. : wijst steeds naar het middelpunt. ✓

Valkuilen

  • De baansnelheid (getal) verwarren met de snelheidsvector.
  • Bij de raaklijn de afgeleiden invullen in plaats van het punt .
  • Bij een horizontale raaklijn nemen in plaats van .

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt